By Nick Vrugt | Auteursrecht | 5 December 2017 | 3 min. reading time
Vanavond is het dan eindelijk zover: pakjesavond. De avond waar veel kinderen een jaar lang naar hebben uitgekeken. Hartstikke leuk, en ook een leuke aanleiding om een blog te schrijven over een zaak van afgelopen jaar waarin (een boek over) Sinterklaas een hoofdrol speelde. De vraag was of er sprake was van een inbreuk op auteursrechten.
Geschil
De zaak betrof een geschil over een boek over Sinterklaas. Uitgever LM Publishers heeft het boek “1000 jaar Sinterklaas” uitgebracht. Een andere uitgever – WalburgPers – meent dat dit boek inbreuk maakt op de auteursrechten van WalburgPers. Namelijk op de auteursrechten op de vormgeving van een eerder door haar uitgegeven boek: “De Beeldenstorm”. Zie onderstaand de omslagen van beide boeken.
bron: Rechtspraak.nl
Dat de vormgeving van beide boeken op elkaar lijkt, komt doordat het Sinterklaasboek in eerste instantie door WalburgPers zou worden uitgegeven. De vormgever van het Sinterklaasboek had dus al rekening gehouden met de opmaak van de boekenserie waar ook het beeldenstormboek toe behoort. Uiteindelijk ging dit niet door, en heeft niet WalburgPers maar LM Publishers het boek uitgegeven.
Auteursrecht
Allereerst wordt door de rechter beoordeeld of op het beeldenstormboek auteursrechten rusten. Hiervoor wordt de gangbare auteursrechtelijke toets gebruikt:
- Heeft het werk een eigen, oorspronkelijk karakter?; en
- Draagt het werk het persoonlijk stempel van de maker?
Simpel gezegd, het werk dient origineel te zijn en er dienen creatieve keuzes door de maker te zijn gemaakt.
De rechter oordeelt dat het beeldenstormboek een informatief geschiedenisboek is. Dit soort boeken zijn veelal op dezelfde wijze opgebouwd en bevatten in de meeste gevallen een combinatie van foto’s en tekst. Dit geldt ook voor het beeldenstormboek. Desalniettemin blijft er volgens de rechter ook bij dit soort informatieve boeken voldoende ruimte over voor creatieve keuzes. Bijvoorbeeld in de lay-out, het formaat, het gebruik van foto’s en dergelijke. Het boek is daarom auteursrechtelijk beschermd.
Inbreuk op auteursrechten?
Vervolgens moet worden geoordeeld of het boek “1000 jaar Sinterklaas” inbreuk maakt op deze auteursrechten. De rechter stelt vast dat de vormgever van het Sinterklaasboek de opmaak van het beeldenstormboek heeft gebruikt. Dit is echter nog niet voldoende om een auteursrechtinbreuk vast te stellen.
Er bestaan namelijk ook veel verschillen tussen beide boeken. Zo bevat het Sinterklaasboek onder andere veel meer afbeeldingen, is de kleur van het lettertype steeds anders, en verschillen de kolommen in beide boeken.
Op basis van de overeenkomsten en de verschillen tussen beide boeken oordeelt de rechter dat de totaalindrukken van beide boeken verschillend zijn. Bij het vormgeven van het Sinterklaasboek is voldoende afstand genomen van de vormgeving van het beeldenstormboek. De rechter concludeert dat daarom geen sprake is van een auteursrechtinbreuk.
Dus?
Ook al lijken twee werken op elkaar, dat betekent nog niet meteen dat sprake is van een auteursrechtinbreuk. Een werk mag als inspiratie dienen voor een ander werk zolang maar voldoende afstand van dat werk wordt genomen.
Deze uitspraak bevat niet veel nieuws, maar geeft wel goed weer dat voor een auteursrechtinbreuk meer nodig moet zijn dan de enige omstandigheid dat twee werken enigszins op elkaar lijken. Daarbij komt dat de dag van vandaag een goede aanleiding was om over deze “Sinterklaas-uitspraak” te schrijven.
Voor iedereen die vanavond pakjesavond gaat vieren: Veel plezier!
