By Wouter Dammers | Auteursrecht | 17 February 2014 | 3 min. reading time
Al jarenlang procedeert men in Europa over de vraag of hyperlinken mag of niet. Is het een auteursrechtinbreuk om te linken naar vrij beschikbaar materiaal? Is het onrechtmatig om te linken naar auteursrechtelijk beschermd materiaal? Het Europese Hof van Justitie heeft in ieder geval de knoop doorgehakt voor wat betreft de eerste vraag: Hyperlinken naar een vrij beschikbaar werk is toegestaan (C-466/12 Svensson et al vs. Retriever Sverige AB). Logisch? Wat mij betreft wel.
Hyperlinken
Hyperlinken naar auteursrechtelijk beschermd materiaal is namelijk niet veel anders dan het plaatsen van een voetnoot in een boek. Je neemt de content niet over, maar geeft enkel informatie over de locatie van de gegevens (meta-informatie). De Europese rechter lijkt zich daar ook bij aan te sluiten: vrij beschikbaar gemaakt door de auteur (boek) is vrij naar te verwijzen door derden (link).
Nieuw publiek?
Om de logica van de Europese rechter te snappen is het van belang dat deze aansluiting zoekt bij de vraag of er met de link een “nieuw publiek” wordt aangesproken. Is er namelijk sprake van een publiek (lees: een groep mensen van in principe ongedefinieerde omvang) die in eerste instantie niet aangesproken werd door de eigen publicatie, dan is er sprake van een nieuw publiek.
Is er dan sprake van zo’n “nieuw publiek” als je iets op het internet zet dat zonder toegangsbeperkingen beschikbaar wordt gesteld? Volgens het Europese Hof niet. Vrij beschikbaar op het open internet betekent dat het voor iedereen beschikbaar is. Een “aanklikbare link” door iemand anders naar dat werk is ook gericht op iedereen. Geen nieuw publiek dus.
Maar: uitzondering als sprake is van een toegangsbeperkende maatregel!
Het arrest lijkt echter wel een uitzondering te maken voor het geval er sprake is van een “beperkende maatregel” voor toegang tot de auteursrechtelijk beschermde werken. Tja. Wat is dan zo’n beperkende maatregel? Een paywall lijkt me logisch: daarmee beperk je je publiek namelijk tot hen die bereid zijn om te betalen voor de content. Maar een registratieformulier? Ik denk het wel. Een cookiewall? Alleen een disclaimer? De grens is nog niet per definitie duidelijk…
Betekenis van dit arrest
Interessant is bovendien dat het arrest de afgelopen week veel teweeg heeft gebracht in juristenland: van claims dat linken naar illegaal aanbod nu auteursrechtinbreuk zou zijn tot preken dat het vrije internet zou zijn gered. Beide reacties zijn naar mijn mening wat overtrokken – maar bevatten toch ook weer allebei een kern van waarheid.
Ook de vraag of dit nu ook geldt voor embedded of framed linking komt vaak terug: Het Hof heeft het slechts over “aanklikbare links” van nieuwsberichten, en noemt alleen tussen neus en lippen door dat dit niet anders zal zijn “wanneer de internetgebruikers op de betrokken link klikken, het werk verschijnt en daarbij de indruk wordt gewekt dat het wordt getoond op de website waar de link zich bevindt, terwijl dit werk in werkelijkheid afkomstig is van een andere website”. Daarmee lijkt het Hof ook embedden en framen te bedoelen. Maar geldt dit dan ook voor het embedden / framen van met toestemming van de auteursrechthebbende gepubliceerde, vrij beschikbare afbeeldingen en video’s? Ik vraag het me af. In ieder geval interessant voer voor juristen dus.
Belangrijker is wat dit arrest nu voor de praktijk betekent. En daar kan ik duidelijk in zijn: het betreft géén auteursrechtinbreuk om te linken naar auteursrechtelijk beschermde werken die met toestemming van de auteursrechthebbende vrij beschikbaar zijn gesteld op het internet. Link je dus naar nieuwsberichten van iemand anders? Check dan (i) of de bron de rechthebbende is; en (ii) of de content vrij (zonder toegangsbeperkende maatregelen) beschikbaar is gesteld.
