By Nick Vrugt | Privacy | 12 July 2017 | 2 min. reading time
Onlangs had Trouw enkele vragen voor ons naar aanleiding van het nieuwsbericht dat een van de hoofdverdachten in de strafzaak rond douanier Gerrit G. aangifte heeft gedaan tegen de politie. De politie zou onder dwang hebben geprobeerd de duim van de verdachte op de telefoon te leggen om zo de telefoon met een vingerafdruk te openen. De vraag van Trouw aan ons was in hoeverre dit is toegestaan. Het artikel van Trouw is hier te lezen. In deze blog zal verder worden ingegaan op de zaak.
Bevoegdheden politie
De politie mag verdachten dwingen tot bepaalde “fysieke” dingen, zoals het afstaan van speeksel voor DNA en het afgeven van de vingerafdruk ter identificatie. Dit valt niet onder de omvang van het nemo tenetur-beginsel. Op grond van dit beginsel is een verdachte niet verplicht aan zijn eigen veroordeling mee te werken. Het nemo tenetur-beginsel is in Nederland uitgewerkt in het recht om te zwijgen. Dit geldt echter alleen ten aanzien van dingen die “in je hoofd zitten”. Dit geldt niet dingen die je in bezit hebt of voor biologische fysieke eigenschappen, zoals een vingerafdruk.
Wachtwoord
Het vertellen van een wachtwoord van je telefoon – dat in je hoofd zit – valt wel onder de omvang van het nemo tenetur-beginsel. Een verdachte kan momenteel niet worden gedwongen om het wachtwoord af te geven.
Vingerafdruk als wachtwoord
Het afstaan van een vingerafdruk om een telefoon te ontgrendelen betreft een fysieke handeling, maar de vingerafdruk is tegelijkertijd een wachtwoord. Er is nog geen duidelijkheid over of het dwingen tot afgifte van de vingerafdruk voor ontgrendeling al dan niet is toegestaan. De rechter zal hierover uiteindelijk moeten oordelen.
De rechter zou kunnen oordelen dat het afstaan van biometrische toegangscodes in feite hetzelfde is als het afstaan van een wachtwoord, en daarmee in strijd is met het nemo tenetur-beginsel. Hier valt iets voor te zeggen.
Aan de andere kant zou de rechter kunnen oordelen dat het een fysieke handeling betreft, en dat de verdachte daartoe kan worden gedwongen.
Al met al een heel interessante kwestie. Mocht dit een rechtszaak worden, dan ben ik benieuwd naar het oordeel van de rechter.
