By Nick Vrugt | aansprakelijkheid | 28 October 2016 | 3 min. reading time
Op 26 oktober heeft de rechtbank geoordeeld over de werkgeversaansprakelijkheid bij het illegaal downloaden van software door een werknemer in privé tijd. Het illegaal downloaden van de software gebeurde op een privélaptop die door de werknemer ook zakelijk werd gebruikt. Hieronder zal verder op de zaak worden ingegaan.
Feiten
X is als onderneming producent van verschillende soorten klimmaterieel, zoals ladders, trappen en steigersystemen. In 2006 heeft X twee licenties gekocht voor het gebruik van bepaalde software van Siemens. X heeft deze software vervolgens tot 2009 up-to-date gehouden en is daarna gestopt met het updaten van de software.
De desbetreffende medewerker van X (voor het gemak in het vervolg Y genoemd) is sinds 2012 bij X in dienst als rekenkundig engineer. Y heeft een illegale nieuwere versie van de desbetreffende software op zijn laptop gedownload.
Gebruik onder werktijd
De software bevat een beveiligingsmechanisme, waardoor Siemens op één van haar servers informatie binnenkrijgt over het gebruik van de software. In dit geval dus ook over het gebruik van de illegaal verkregen software. Uit deze gegevens blijkt dat de software 48 keer is gebruikt, waarvan 12 keer op het netwerk van X. Alle meldingen zijn geregistreerd tussen 08:01 en 20:19. De rechtbank constateert dat – op één melding na – alle meldingen onder de reguliere werktijd zijn geregistreerd. Het gebruik van de software had dus met name plaats onder werktijd.
Werkgeversaansprakelijkheid
Siemens stelt X aansprakelijk op grond van art. 6:170 BW (werkgeversaansprakelijkheid). X verweert zich hiertegen door te stellen dat Y op geheel eigen houtje heeft gehandeld.
Een werkgever kan aansprakelijk zijn o.g.v. art. 6:170 BW, indien:
– (i) de kans op de fout door de opdracht tot het verrichten van deze taak is vergroot; en
– (ii) degene in wiens dienst hij stond, uit hoofde van de desbetreffende rechtsbetrekking zeggenschap had over de gedragingen waarin de fout was gelegen
De rechtbank oordeelt dat aan dit eerste vereiste is voldaan, doordat X heeft nagelaten de software up-to-date te houden. De kans dat Y de nieuwe versie illegaal zou downloaden is hierdoor vergroot.
Het gebruik van de software was ook gerelateerd aan de werkzaamheden van Y binnen de onderneming X (functioneel verband), derhalve had X hier zeggenschap over. Hiermee is ook aan het tweede vereiste voldaan.
Schriftelijk verbod
X heeft haar werknemers verboden om applicaties of software te downloaden. Volgens de rechtbank maakt dit echter geen verschil. Ook voor verboden handelingen kan immers een functioneel verband worden aangenomen. De rechtbank verwijst hierbij naar vaste rechtspraak van de Hoge Raad.
Kortom: X is aansprakelijk voor de schade die is geleden door Siemens, vanwege een fout van Y.
Hoogte van de schade
X had licenties voor twee modules van de verouderde software, terwijl de illegale software – gedownload door Y – toegang gaf tot alle modules en functionaliteit van de software. De vraag die de rechtbank moet beantwoorden is dus of de schade van Siemens bestaat uit het mislopen van de licentievergoedingen voor de twee modules (EUR 24.780,00) of het mislopen van de licentievergoedingen voor alle modules (EUR 135.814,00).
De rechtbank acht het onwaarschijnlijk dat X de licentie voor alle modules zou hebben aangeschaft en stelt de schade die is geleden door misgelopen licentievergoedingen daarom op EUR 24.780,00.
