Durch Wouter Dammers | ICTrecht | 6 April 2017 | 3 Min. Lesezeit
Is een octrooi of patent de moeite (en het geld) waard om te overwegen? Octrooieer je idee, is een veelgehoord advies. Leg je idee vast zodat anderen er niet mee aan de haal gaan. Of zodat je iets hebt om mee terug te slaan wanneer een ander zich met zijn octrooi bij jou meldt en gaat eisen dat je stopt met je nieuwe dienst. Of dat ook werkelijk zo uit zal pakken in de praktijk, is maar zeer de vraag. Dus daarom vandaag: wat heb ik aan een octrooi?
Wat is een octrooi
Een octrooi is een exclusief recht om anderen te verbieden een uitvinding na te maken. Ook als ze de uitvinding zelf opnieuw hebben ontwikkeld en niets hebben nagemaakt of afgekeken. Omdat dit een erg sterk recht is, bepaalt de octrooiwet dat uitvindingen uitgebreid getoetst moeten worden en alleen op aanvraag worden verleend. En die toetsing kan jaren duren.
Daar komt bij dat de procedure in elk land apart moet worden uitgevoerd, hetgeen hoge kosten met zich meebrengt. Denk aan €5.000 het eerste jaar en €6.000 het jaar daarna, oplopend tot al snel €20.000 als je in de VS en Europa je uitvinding wilt beschermen.
Strategie voor octrooiaanvraag
Wie dus octrooi wil aanvragen, moet een duidelijke strategie voor ogen hebben waarmee hij die tijd en investering kan terugverdienen. Alleen maar een uitvinding vastleggen is weinig zinvol – niemand zal een eigen ontwikkeling staken omdat er toevallig iemand iets in een octrooi heeft vastgelegd.
Juridische eisen voor een octrooi op software
Ook gelden er juridische eisen. Software octrooieren (een softwarepatent) zijn juridisch lastig. Het hangt er vanaf wat de software precies ‘oplevert’ in termen van technologische innovatie. Octrooi kan eigenlijk alleen als de software de computer zelf beter laat werken. Denk aan device drivers, audio/video spelen of opnemen of communicatiesoftware. Een handig vergrootglasje voor kleine teksten is alleen handig voor de gebruiker, de computer zelf merkt daar niets van. Software waarmee je sneller een harde schijf doorzoekt weer wel, omdat dat raakt aan de hardware.
Ook moet de software nieuw en innovatief zijn. Software die alleen bestaande concepten of technieken opnieuw implementeert, of die een bestaand concept prettiger bruikbaar maakt, is niet te octrooieren. Ook als de software al op de markt is, is het niet meer mogelijk om de software te octrooieren. Het maakt daarbij niet uit of de broncode geheim is gehouden. Bij een SaaS-dienst is het octrooieren van de backend-functionaliteit vaak nog wel mogelijk, ook als de dienst al op de markt is.
Octrooi voor startups
Speciaal voor starters zijn er nog twee redenen om een uitvinding te octrooieren:
- Omdat je investeerders daarom vragen. Voor investeerders kan een octrooi (of aanvraag, “patent pending”) een bewijs zijn dat je werkelijk iets innovatiefs hebt. Ook als je na de investeringsronde niets meer met het octrooi doet.
- Profiteren van de innovatiebox. Met een octrooi op een nieuw softwareproduct is het soms mogelijk om de inkomsten bij de belastingaangifte apart op te geven zodat slechts 5% belasting verschuldigd is. Hiervoor is alleen een Nederlands octrooi nodig, en dat is een stuk goedkoper dan Europees of wereldwijd.
De beslissing om een octrooi aan te vragen moet dus altijd logischerwijs passen in je ondernemingsplan. Hoe wil je met je bedrijf en met je innovatie geld verdienen, en op welk moment heb je daar bescherming voor nodig? En kun je die bescherming krijgen via een octrooi?
