De Nederlandse Handelsnaamwet (ook wel: Hnw) stamt uit 1922. Anders dan bijvoorbeeld het merkenrecht of het modellenrecht, is het handelsnaamrecht niet Europees geharmoniseerd. Dat betekent dat het handelsnaamrecht niet door Europese regels wordt beheerst en onze Hoge Raad de hoogste rechter is die over het handelsnaamrecht kan oordelen (en dus niet het Hof van Justitie).
De belangrijkste artikelen uit de de Handelsnaamwet gaan over het volgende:
Het antwoord op de eerste vraag staat in artikel 1 van de Handelsnaamwet:
“Onder handelsnaam verstaat deze wet de naam waaronder een onderneming wordt gedreven.”
Kortom: zodra een onderneming een handelsnaam drijft, is de Handelsnaamwet van toepassing. Dat betekent dat er geen extra vereisten gelden. Een handelsnaam hoeft dus niet te worden geregistreerd, zoals dat bij een merk of model wel vereist is.
In artikel 5 van de Handelsnaamwet staat:
“Het is verboden een handelsnaam te voeren, die, vóórdat de onderneming onder die naam werd gedreven, reeds door een ander rechtmatig gevoerd werd, of die van diens handelsnaam slechts in geringe mate afwijkt, een en ander voor zover dientengevolge, in verband met de aard der beide ondernemingen en de plaats, waar zij gevestigd zijn, bij het publiek verwarring tussen die ondernemingen te duchten is.”
Kortom: er kan worden opgetreden tegen een identieke handelsnaam of tegen een handelsnaam die in geringe mate van de oudere handelsnaam afwijkt. Daarbij geldt wel een heel belangrijk vereiste: er is pas sprake van inbreuk als er bij het publiek verwarring te duchten is tussen de twee ondernemingen, gelet op de aard van de beide ondernemingen en de plaats waar zij gevestigd zijn.
Onder ‘het publiek’ wordt verstaan: de doelgroep van de onderneming. Of er sprake is van verwarring moet worden beoordeeld vanuit de perceptie van dit publiek.
De ‘aard van de ondernemingen’ houdt in dat er moet worden gekeken naar de producten van beide ondernemingen of de diensten van beide ondernemingen. Als deze hetzelfde zijn, bij elkaar aansluiten of in elkaars verband worden gebruikt is er eerder sprake van verwarring dan als dat niet het geval is.
Als het ene restaurant in Groningen gevestigd is en het andere restaurant in Maastricht, zal er niet zo snel verwarring worden aangenomen. Daarbij is wel belangrijk wat de zogenaamde werkingssfeer van de onderneming is. Sommige ondernemingen richten zich namelijk op heel Nederland en sommige ondernemingen alleen op de lokale klant. Als een onderneming zich op heel Nederland richt (bijvoorbeeld: een reclamebureau uit Amsterdam richt zich door middel van haar website ook op de ondernemers in Brabant), dan kan ook een reclamebureau uit Brabant inbreuk kan maken op het handelsnaamrecht van de onderneming uit Amsterdam.
Ook andere omstandigheden kunnen nog een rol spelen, zoals de bekendheid van de oudere handelsnaam of de vormgeving van de handelsnamen.
Als er gelet op deze drie factoren inderdaad sprake is van verwarring, kan de onderneming met de oudere handelsnaam optreden tegen de jongere handelsnaam op grond van artikel 5 van de Handelsnaamwet.
N.B.: Artikel 5 Handelsnaamwet ziet alleen op de situatie dat een onderneming met een handelsnaam wil optreden tegen een andere handelsnaam. De definitie van een handelsnaam is als volgt: het is de naam waaronder de onderneming wordt gedreven. Als een onderneming haar naam slechts op haar producten zet, is er geen sprake van een handelsnaam. Om die reden kan daar niet tegen worden opgetreden op grond van artikel 5 van de Handelsnaamwet. Eventueel zijn er in dat geval wel mogelijkheden op grond van andere artikelen uit de Handelsnaamwet of het merkenrecht.
Handelsnamen die inbreuk maakten op een oudere handelsnaam zijn bijvoorbeeld:
‘Yoghurt Farm’ maakte inbreuk op ‘Yoghurt Barn’
‘Schoenmakerij De Vries’ maakte inbreuk op ‘De Vries schoenen’
‘De smaak van Twente’ maakte inbreuk op ‘De Smaak Van’
Indien er inderdaad sprake is van handelsnaaminbreuk, kan de onderneming met de oudste handelsnaam vorderen dat:
Hiervoor werd de volgende situatie beschreven: een onderneming met een oudere handelsnaam wil optreden tegen een jongere handelsnaam. Er kan zich echter ook een andere situatie voordoen: de onderneming met een (oude) handelsnaam wil optreden tegen het gebruik van een jonger merk. In dat geval kan hij zich niet baseren op het merkenrecht of het handelsnaamrecht, maar op de aanvullende bescherming uit artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek, zie ook dit arrest.
Als de onderneming met een (oude) handelsnaam wil optreden tegen een jongere naam die niet als een handelsnaam of merk kan worden gekwalificeerd, zoals bijvoorbeeld de naam van een politieke partij, verloopt dat ook via artikel 6:162 BW.
Als de handelsnaam echter jonger/nieuwer is dan een ouder/bestaand merk, kan de merkhouder waarschijnlijk optreden tegen deze handelsnaam. Zie daarvoor artikel 5a van de Handelsnaamwet en onze blogs over het merkenrecht.
Mocht je nog twijfelen over de vraag of er echt sprake is van handelsnaaminbreuk, valt het aan te raden om advies in te winnen bij een gespecialiseerde advocaat. Hij/zij kan je dan vertellen hoe ver de bescherming van jouw handelsnaam reikt, of er inderdaad sprake is van inbreuk en een inschatting maken van je kansen.
Zodra duidelijk is dat het gaat om inbreuk, moet er eerst bewijs worden vastgelegd. Indien het bewijs rond is, kan de inbreukmaker worden aangeschreven. Dit kan door middel van een informele e-mail of een formele sommatiebrief – vaak afhankelijk van de omvang van de inbreuk. In de sommatiebrief kan een onthoudingsverklaring wordt opgenomen en kan er om een schadevergoeding worden gevraagd. Als de wederpartij niet bereid is om aan de vorderingen tegemoet te komen, kan een kort gedingprocedure, beslag of bodemprocedure worden overwogen.
De advocaten van LAWFOX staan je graag bij. Wij kunnen voor jouw bedrijf of organisatie de gang naar de rechter voorkomen, of juist juridische maatregelen treffen indien dat is vereist. We hebben voor jou een team beschikbaar dat graag behulpzaam is bij al jouw vragen over handelsnamen.
9.4 / 10 87 reviews