Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de auteursrechthebbende om het auteursrechtelijk beschermde werk openbaar te maken of te verveelvoudigen. Hiermee wordt bedoeld dat alleen de auteursrechthebbende het werk waarop hij de auteursrechten heeft mag publiceren en kopiëren (op enkele uitzonderingen na).
Indien een ander het werk wil publiceren of kopiëren, dan moet hij hiervoor toestemming hebben van de auteursrechthebbende.
De auteursrechthebbende is in beginsel de maker van het werk. Maar hierop bestaan enkele uitzonderingen. Een uitzondering is bijvoorbeeld dat, als een werknemer een werk in dienstverband maakt, de auteursrechten aan de werkgever toekomen (werkgeversauteursrecht).
Auteursrechten kunnen worden overgedragen door de auteursrechthebbende. Dit dient in principe te gebeuren door middel van een akte: een schriftelijk ondertekend stuk.
Het auteursrecht ontstaat van rechtswege. Dit betekent dat het auteursrecht automatisch ontstaat en dat dus geen registratie (of andere handeling) is vereist. Om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen moet het werk een “eigen oorspronkelijk karakter” hebben en het “persoonlijk stempel van de maker” dragen.
Een “eigen oorspronkelijk karakter” houdt in dat het werk niet ontleend mag zijn aan een ander werk. Van een “persoonlijk stempel van de maker” is sprake als het werk het resultaat is van scheppende menselijke arbeid en dus van creatieve keuzes. Dit houdt in dat het werk niet ontleend mag zijn aan een ander werk. Er moet voldoende afstand zijn genomen van werken die al bestaan. Ook moet het werk een vorm hebben die het resultaat is van scheppende menselijke arbeid en dus van vrije creatieve keuzes. Simpel gezegd: een werk moet origineel en creatief zijn.
De drempel voor auteursrechtelijke bescherming is laag: werken zijn al snel auteursrechtelijk beschermd. Maar toch zijn er ook werken die niet auteursrechtelijk beschermd zijn. Werken die zo banaal of triviaal zijn dat geen creatieve arbeid van welke aard dan ook kan worden aangewezen, voldoen bijvoorbeeld niet aan de toets voor auteursrechtelijke bescherming. Ook beschermt het auteursrecht geen concepten of ideeën, maar alleen concrete uitwerkingen daarvan. Ook stijlen zijn niet beschermd onder het auteursrecht.
Zoals aangegeven, is het auteursrecht het uitsluitend recht van de auteursrechthebbende om een auteursrechtelijk beschermd werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Van een auteursrechtinbreuk is daarom sprake als een beschermd werk, zonder toestemming van de auteursrechthebbende, door een ander wordt openbaar gemaakt of verveelvoudigd.
Of sprake is van een inbreuk op het auteursrecht dient te worden beoordeeld na een vergelijking van het originele werk van de auteursrechthebbende en het gepubliceerde of gekopieerde werk van de derde.
Als een auteursrechtelijk beschermd letterlijk is overgenomen, dan zal in de regel sprake zijn van een verveelvoudiging en dus van een auteursrechtinbreuk. Is een werk niet letterlijk overgenomen, dan is de vraag of de totaalindrukken van beide werken overeenstemmen. Daarbij zijn de auteursrechtelijk beschermde trekken bepalend. Maar ook moeten onbeschermde elementen in aanmerking worden genomen, voor zover de combinatie van alle elementen aan de vereisten voor auteursrechtelijke bescherming voldoet. Stemmen de totaalindrukken van beide werken overeen, dan is sprake van een inbreuk op het auteursrecht.
Belangrijk om op te merken is dat, als sprake is van een inbreuk op auteursrechten, de auteursrechthebbende in beginsel de enige is die de auteursrechten kan handhaven.
Een vraag die we veel krijgen, is of op websites ook auteursrechten kunnen rusten. Dit is het geval, en wel op verschillende onderdelen. De vormgeving van een website kan auteursrechtelijk beschermd zijn. Maar ook de inhoud van een website, zoals teksten, afbeeldingen en video’s, kan auteursrechtelijk beschermd zijn. Ook op de achterliggende broncode van een website kunnen auteursrechten rusten.
De voorwaarde voor auteursrechtelijke bescherming van de verschillende onderdelen van een website is steeds dat het betreffende onderdeel voldoet aan de werktoets: het onderdeel moet een eigen oorspronkelijk karakter hebben en het persoonlijk stempel van de maker dragen. De website mag dus niet ontleend zijn aan een ander werk, zoals een andere website, en er moeten voldoende vrije creatieve keuzes zijn gemaakt.
Wat nu als er inbreuk wordt gemaakt op het auteursrecht? Als sprake is van een auteursrechtinbreuk kan de auteursrechthebbende onder meer vorderen dat de inbreuk wordt gestaakt en gestaakt blijft en kan hij onder meer een schade- en kostenvergoeding vorderen.
Ten aanzien van de schadevergoeding is het uitgangspunt dat (alleen) de daadwerkelijk geleden schade voor vergoeding in aanmerking komt. In het geval van een auteursrecht zal dat in de regel de gemiste licentievergoeding zijn. Dit is namelijk de vergoeding die de auteursrechthebbende is misgelopen door het onrechtmatige gebruik van het werk. Er zijn echter ook andere vormen van schadebegroting mogelijk. Ook wordt in rechtspraak geregeld een verhoging van de licentievergoeding als schadevergoeding toegewezen als de persoonlijkheidsrechten van de maker (ook) worden geschonden.
Ten aanzien van de kostenvergoeding kent de wet het regime dat de in het ongelijk gestelde partij in beginsel de volledige werkelijke proceskosten van de in het gelijk gestelde partij moet vergoeden. Deze kosten moeten wel redelijk en evenredig zijn. De rechtspraak kent hiervoor de indicatietarieven in IE-zaken. Deze indicatietarieven geven richting aan welke kosten redelijk zijn in relatie tot de complexiteit van de zaak.
De advocaten van Lawfox hebben ruime ervaring met betrekking tot inbreuken op het auteursrecht. We treden geregeld op voor auteursrechthebbenden of voor partijen die zelf worden aangesproken vanwege een (vermeende) inbreuk.
Ook adviseren we geregeld over de vraag of een werk beschermd is, of er sprake kan zijn van inbreuk en welke gevolgen dit heeft. Na dit advies kunnen we partijen bijstaan bij (schikkings)onderhandelingen of het treffen van juridische maatregelen.
Onze gespecialiseerde advocaten hebben ruime ervaring met het auteursrecht. Ben je aangeschreven vanwege een vermeende auteursrecht? Of maakt een ander juist inbreuk op jouw auteursrecht? Neem dan gerust contact met ons op. We zullen je voorzien van een eerste inschatting en geven daarbij ook aan wat we voor jou kunnen betekenen.
9.4 / 10 87 reviews