Door | Artificial-Intelligence-recht | 10 augustus 2020 | 4 min. leestijd
Deze zaak [ECLI:NL:RBAMS:2020:3719] speelt tussen eisers Just Another Naamloze Vennootschap en JAN© en gedaagde Jan de Belastingman. De gedaagde is een Masterstudent fiscaal recht aan de VU Amsterdam, volgt de master Tax and Technology. Sinds 2017 is hij vrijwilliger bij de belastingwinkel te Rotterdam. De belastingwinkel helpt mensen die minder vermogend zijn of de Nederlandse taal niet goed beheersen met hun aangifte inkomstenbelasting. Sinds oktober 2019 is hij houder van de domeinnaam www.jandebelastingman.nl. Hij biedt onder deze naam een website aan met een digitale chatbot. De digitale Chatbot Jan de Belastingman kan worden gebruikt door particulieren en geeft informatie over aftrekposten voor inkomstenbelasting bij de aangifte Jan de Belastingman is een fictief personage.
De eerstgenoemde JAN© is een middelgroot advieskantoor en dagvaardt de chatbot-uitbater met een beroep op het merkrecht en de logo’s voor soortgelijke fiscale diensten met overlegging van een kostenspecificatie van bijna €9.000.
Chatbot is wat anders dan traditioneel advieskantoor
De rechter in kort geding legt uit dat:
1. de beschrijvende toevoeging ’de Belastingman’ de visuele en auditieve overeenstemming tussen woordmerk JAN en het teken Jan de Belastingman aanmerkelijk beperkt;
2. dat de logo’s nauwelijks overeenstemmen, oranje is duidelijk ondergeschikt bij Jan de Belastingman;
3. JAN biedt o.a. fiscale diensten, de chatbot geeft enkel informatie over bepaalde aftrekposten;
4. de werkwijze van de twee ‘persoonlijk contact’ vs chatbot verschillen; en
5. het is niet aannemelijk dat er voordeel wordt getrokken of afbreuk doet aan het onderscheidend vermogen.
4.3. In dit kort geding kunnen de vorderingen van JAN , voor zover gebaseerd op artikel 2.20 lid 2 onder b en d BVIE, alleen worden toegewezen indien voldoende aannemelijk is dat de bodemrechter zal oordelen dat [gedaagde] op die gronden merkinbreuk pleegt. Dit is niet zodanig aannemelijk dat hiervoor het treffen van een voorlopige voorziening gerechtvaardigd wordt geacht. Redengevend hiervoor is het volgende.
(1) Het woordmerk JAN en het teken Jan de Belastingman stemmen slechts in beperkte mate overeen. Weliswaar stemt het meer onderscheidende element ‘ Jan ’ in het teken overeen met het woordmerk JAN , maar het (beschrijvende) element ‘de Belastingman’ beperkt de visuele en auditieve overeenstemming tussen merk en teken aanmerkelijk.
(2) De beeldmerken van JAN en het logo van [gedaagde] stemmen nauwelijks overeen. JAN heeft zich in dit verband beroepen op de kenmerkende kleur oranje van haar beeldmerken, maar die kleur is in het logo van [gedaagde] ondergeschikt.
(3) Ook de mate waarin partijen dezelfde diensten aanbieden is slechts zeer beperkt. JAN biedt ondernemers tal van betaalde diensten aan, waaronder fiscale diensten; [gedaagde] biedt particulieren slechts één gratis dienst aan, welke dienst is beperkt tot het geven van informatie over bepaalde aftrekposten in het kader van de inkomstenbelasting.
(4) Gevaar voor verwarring is niet door JAN (aan de hand van concrete voorbeelden) aannemelijk gemaakt. Dit gevaar zal hoe dan ook zeer beperkt zijn, gezien de verschillende werkwijze van partijen en gezien de verschillende doelgroepen. JAN is een onderneming die haar cliënten (ondernemers) op traditionele wijze bedient, waarbij de nadruk ligt op persoonlijk advies en contact in de ‘fysieke wereld’. Jan de Belastingman is een chatbot (dus niet persoonlijk en alleen actief op het internet) die zich richt op mindervermogende particulieren.
(5) Niet aannemelijk is geworden dat [gedaagde] met zijn handelsnaam of domeinnaam voordeel trekt uit of afbreuk doet aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk JAN . Niet aannemelijk is dat het in aanmerking komende publiek veronderstelt dat sprake is van een commerciële band of andere relatie tussen JAN en [gedaagde] . Evenmin is in dit kort geding aangetoond of aannemelijk geworden dat [gedaagde] zou profiteren van de inspanningen van JAN en/of dat het merk JAN zou verwateren door gebruik van het teken Jan de Belastingman .
Deze uitspraak heeft een gehalte “uit een beeldscherm komt geen bier” uit een andere uitspraak over het aanbieden van online diensten ten opzichte van meer fysieke dienstverlening. Het meer vriendelijke fiscale online hulpje Jan de Belastingman houdt zich (terecht) staande tegenover een meer volwassen man JAN, van Just Another Naamloze Vennootschap. Digitale Chatbot Jan de Belastingman blijft dus online voor consumenten beschikbaar in gratis inkomenbelastingadviezen.
Heeft u een online dienst en wilt u uw positie tegenover een merk, neem dan contact op voor een gratis online quickscan.
