Door Sjors van der Hoeven | Algemeen | 21 september 2020 | 5 min. leestijd
Handel drijven is, wanneer je het plat slaat, vaak niet meer dan dozen schuiven. Producten in bulk inkopen bij de fabrikant of groothandel, en met een mooie marge per stuk doorverkopen aan de consument. Een fysieke winkel heb je daar tegenwoordig niet meer voor nodig; gewoon via je webshop of e-commerce platforms als Amazon en Bol.com. Prima verdienmodel zodra je een mooi volume en een mooie marge weet te realiseren!
Merkenrecht belemmert vrij verkeer van goederen
Maar niet alles is toegestaan. Het merkenrecht kan een handelaar belemmeren. Je mag merkproducten pas in de EU (door)verkopen nadat die merkproducten door of met toestemming van de merkhouder in de EU in het handelsverkeer zijn gebracht (het merkenrecht is dan ‘uitgeput’).
Met andere woorden, een duur parfum in Zuid Amerika voor de helft van onze groothandelsprijs inkopen en hier voor onze consumentenprijs doorverkopen is niet toegestaan. De merkhouder heeft die parfums immers niet in de EU in het verkeer gebracht. En de merkhouder heeft geen toestemming gegeven voor doorverkoop in de EU. Die toestemming gaat er ook niet komen, want de merkhouder wil zelf graag profiteren van het hogere prijspeil in de EU.
Producten ondanks merkenrecht toch verkopen?
Een uitgekookte handelaar laat zich niet kisten, en gaat nadenken of hij het merkproduct toch nog in de EU kan verkopen. Daartoe zijn een paar mogelijkheden:
- toetreden tot het dealernetwerk van de merkhouder;
- producten die met toestemming van de merkhouder in de EU zijn gebracht goedkoop inkopen bij een geautoriseerde dealer;
- producten buiten de EU kopen en voorafgaand aan invoer merkaanduidingen verwijderen.
Toetreden tot het dealernetwerk van de merkhouder
Het is vaak geen sinecure om toegelaten te worden tot een dealernetwerk. Merkhouders kunnen (proberen) allerlei eisen stellen aan hun dealers. Denk bijvoorbeeld aan de wijze van presentatie, te gebruiken afzetkanalen en marketinginspanningen, omzettargets, etcetera. Niet alles is toegestaan (zo is het voorschrijven van minimum verkoopprijzen bijvoorbeeld verboden door Europees recht), maar een houder van een populair merk kan zware eisen aan zijn distributeurs stellen.
Producten inkopen bij ‘lek’ in distributienetwerk
Je kan producten die met toestemming van de merkhouder in het handelsverkeer zijn gebracht zo nu en dan ‘via de achterdeur’ bij merkdealers kopen. Je koopt dan dus producten in die met toestemming van de merkhouder in het verkeer zijn gebracht. Die dealer schendt daarmee doorgaans zijn contractuele afspraken met de merkhouder. Daarom is er zowel de handelaar als de dealer veel aan gelegen om te voorkomen dat de merkhouder het lek in het dealernetwerk kan opsporen.
Productcodes verwijderen (decoderen)
Een uitdaging bij het exploiteren van een lek in een distributienetwerk kan zijn dat producten door de merkhouder worden voorzien van individuele productcodes of identificatienummers. Die productcodes of nummers kunnen bijvoorbeeld als doel hebben het kunnen terugroepen van producten waar iets mis mee is. Soms zijn productcodes vereist door bepaalde wet- en regelgeving.
Productcodes kunnen door de merkhouder worden gebruikt om te achterhalen via welke merkdealer de merkproducten heeft doorverkocht op een wijze die de merkhouder liever niet ziet.
Om te vermijden dat de merkhouder kan uitvogelen via welke dealer er wordt gelekt, worden in de praktijk nog wel eens productcodes verwijderd (decoderen), of vervangen door alternatieve (eveneens individuele) productcodes. Dat betekent vaak gewoonweg het fysiek bewerken van de verpakking – buitenkant en/of binnenkant – en/of zelfs het product zelf.
Productveiligheid
Onder omstandigheden bestaan er redenen voor de merkhouder om zich te kunnen verzetten tegen het verwijderen voor productcodes – bijvoorbeeld in het kader van veiligheid. Een fabrikant kan bijvoorbeeld batches van producten die met een productiefout in het verkeer zijn gebracht terugroepen voor herstel of vervanging. Wanneer de productcode ontbreekt, kan een product niet meer naar de desbetreffende batch worden herleid. Een handelaar kan hierop anticiperen door een nieuwe productcodes aan te brengen en deze te matchen met de oude productcodes in een interne ‘schaduwboekhouding’.
Afbreuk aan luxe uitstraling product
Het verwijderen of vervangen van productcodes kan de verpakking van een product aantasten. De fabrikant kan zich daar tegen verzetten indien het verwijderen afbreuk doet aan de luxe uitstraling van het publiek. Verder kan het wijzigen van de verpakking van een product inbreuk maken op de auteursrechten van de maker daarvan.
Producten buiten de EU kopen en voorafgaand aan invoer merkaanduidingen verwijderen
Je kunt de hiervoor als voorbeeld genoemde luxe parfum uit Zuid Amerika invoeren zonder dat deze zijn voorzien van merktekens. Of in een andere verpakking verkopen. In beginsel kan de merkhouder zich dan niet op zijn merkrecht beroepen om dit te verhinderen. Soms volstaat het om alleen een etiket op een verpakking te vervangen. In andere gevallen zal de hele verpakking vervangen moeten worden (bijvoorbeeld omdat je nog wel rekening moet houden met op de verpakking rustend auteursrecht).
Let goed op.
Kort en goed: er zijn mogelijkheden om te ontkomen aan de controle van de merkhouder over de (ver)handel van merkproducten. Maar houd wel je hoofd erbij. Merkenrechtelijke geschillen kunnen kostbare zaken zijn. De juridische scheidslijn tussen wat wel en niet is toegestaan is dun. Je kunt er dan maar beter voor zorgen dat je, wanneer je tegen de haren van de merkhouder in strijkt, er alles aan hebt doet om je exposure zo beperkt mogelijk te houden.
Meer weten? Neem vrijblijvend contact op: info@lawfox.nl of 013-2077107
