Hoe kan je een gestolen idee terugclaimen?

Mannelijke advocaat in donker pak en coltrui, oranje achtergrond. LAWFOX Door Sjors van der Hoeven | Algemeen | 17 februari 2021 | 4 min. leestijd

Jij bent de bedenker van een goed idee: een technische oplossing voor een bestaand probleem. Helaas voor jou: een derde partij heeft (bijvoorbeeld na jouw pitch) je idee gestolen. Je beoogde samenwerkingspartner rolt jouw idee uit zonder dat jij daar nog een rol in speelt. Ook vraagt hij zelfs een octrooi (patent) op jouw idee aan, waarmee hij derden (dus ook jou!) kan verbieden om het van jou gestolen idee toe te passen. Wat kan je hier tegen doen? Een gefrustreerde uitvinder vroeg ons om hem met deze situatie te helpen. Hij zag zijn beoogde samenwerkingspartner goede sier maken (en geld verdienen) met een door hem bedacht idee. Terwijl de uitvinder, na het prijsgeven van zijn kennis, op een zijspoor was gemanouvreerd.

Vaak sta je bij een gestolen idee met lege handen en heb je geen juridische mogelijkheden

Wanneer je voorafgaand aan je pitch geen goede NDA (geheimhoudingsovereenkomst) hebt gesloten met een beoogde samenwerkingspartner (bijvoorbeeld een partij die je idee moet gaan financieren of bouwen), loop je het risico dat die partij met jouw goede idee aan de haal gaat. Wanneer dat gebeurt, sta je vaak helaas met lege handen. Een concept/idee wordt in principe niet door een recht van intellectuele eigendom beschermd. Technische oplossingen worden niet beschermd door bijvoorbeeld het auteursrecht. Wanneer je zelf ook geen octrooi hebt aangevraagd voor je technische oplossing, en er ook geen sprake is van een overeenkomst waaruit blijkt op welke manier er met jou samengewerkt zou gaan worden, is er geen juridische grond die je beoogde samenwerkingspartner ervan weerhoudt om jouw idee uit te rollen. Ook niet als dat idee rechtstreeks van je is gestolen. Is dat onsympathiek en onethisch? Ja. Maar zodra er geld verdiend kan worden is de wereld helaas niet altijd een sympathieke plek. Het is niet anders. Ook in het geval van de uitvinder moesten we aanvankelijk concluderen dat er weinig mogelijkheden leken te zijn.

Maar: een tè brutale ideeën-dief kan het deksel op zijn neus krijgen

Maar toen kwamen we tot onze verbazing octrooiaanvragen tegen in de octrooiregisters. Aanvragen die zagen op het idee van onze klant.

Wanneer je beoogde samenwerkingspartner zo ver gaat dat hij niet alleen je idee steelt, maar dit ook nog eens voor zichzelf probeert te monopoliseren door er een octrooi (patent) op te vestigen, kan dat je opeens tòch een juridisch wapen geven om de controle over je idee terug te krijgen. Want: een octrooi (patent) kan (geheel of gedeeltelijk) worden opgeëist door degene die “aanspraak heeft op dat octrooi“. En wie heeft er aanspraak op een octrooi? Dat is degene die de vinding al eerder vervaardigde, toepaste, of had bedacht, indien het octrooi daaraan is ontleend.

Door de ontdekking van deze octrooien, kregen we dus een juridische mogelijkheid om de wederpartij namens onze klant onder druk te zetten. We hebben een dagvaarding opgesteld en deze in het octrooiregister ingeschreven, zodat de wederpartij de octrooien niet meer kon overdragen. Ook kon de wederpartij geen licenties meer uitgeven. De rechter zou gaan beoordelen of de octrooien op naam van onze klant moesten komen. In dit geval waren daar zeer goede argumenten voor. We beschikten onder meer over een foto van een gebouwde machine, waar letterlijk een eerdere ontwerptekening van onze klant op geplakt was. Onder deze druk zijn er uiteindelijk goede afspraken gemaakt met de uitvinder.

Geen eenvoudige procedure

Het opeisen van een octrooi is niet eenvoudig. Je zult hard moeten maken dat jij werkelijk degene bent die de uitvinding deed. Dat kan bijvoorbeeld door gedateerde interne documenten (zoals schetsen en e-mails) als bewijs te overleggen. Ook zal uitgelegd moeten worden dat de octrooiaanvrage door de ander is gebaseerd op jouw vinding. Wanneer je die hobbels weet te nemen, kan je het octrooi dat door de ideeën-dief is gevestigd op jouw idee in handen krijgen. Waar het auteursrecht en contractenrecht dus vaak tekort schieten om de uitvinder te kunnen helpen wanneer zijn idee is gestolen, kan het octrooirecht toch uitkomst bieden. Juist in die gevallen waarin de ideeën-diefstal het meest schaamteloos is.