Door Joe Jay de Haas | Algemeen | 10 september 2025 | 7 min. leestijd
Steeds vaker krijgen wij vragen van mensen die geld hebben verloren in online casino’s. Zeker sinds de veelbesproken en nogal controversiële introductie van legaal online gokken in Nederland in 2021. Ondanks die legalisering is er namelijk nogal een wild westen ontstaan, waarin het vaak onduidelijk is welke gokspelletjes wel en juist niet mogen. Veel aanbieders lijken zich ook weinig van de regels aan te trekken, en bieden zonder blikken of blozen spelletjes op de Nederlandse markt aan die eigenlijk niet zijn toegestaan. Maar wat kan je doen als je geld bent verloren in zo’n illegaal online casino? Verrassend veel, eigenlijk. In dit blogje leg ik het uit.
Achtergrond: het algemene verbod
Eerst even een kort stukje geschiedenis. We staan in Nederland natuurlijk wereldwijd bekend als één van de meest liberale landen die er is: we zijn het land waar godsdienstvrijheid al eeuwenlang een gegeven is en waar we – lang voor andere landen – het homohuwelijk, cannabis, prostitutie en euthanasie legaliseerden of gedoogden. Nederland is echter altijd tamelijk conservatief geweest waar het om het tolereren van gokspellen gaat – zeker vergeleken met een aantal (bijna) buurlanden. In veel Britse steden vind je bijvoorbeeld op elke hoek wedkantoren van Ladbrokes, Betfred en William Hill. In Frankrijk zie je in veel kroegen het ‘PMU-hoekje’ waar je op paarden kan wedden. En wie ooit langs de Duitse snelweg een Autohof heeft bezocht heeft wel de enorme hoekige, raamloze speelhallen gezien die daar tussen de tankstations en fastfoodrestaurants zijn neergezet voor het vermaak van de truckers. In Nederland zijn we lang heel braaf geweest: gokken mocht alleen in de door de staat geëxploiteerde Holland Casino’s. Jawel, één van de laatste echte staatsmonopolies in ons land. Alleen op loterijgebied gaven we wat meer ruimte: de van oorsprong Nederlandse Postcode Loterij is inmiddels naar een groot aantal andere landen geëxporteerd.
Online gokken – het totaalverbod
Ook op online-gebied hebben wij er lang niet aan willen geloven. Online gokken mocht van de Wet op de kansspelen (Wok) niet – punt uit. Bij dat verbod werd echter weinig rekening gehouden met het feit dat het internet niet aan grenzen is gebonden. Veel Nederlanders vonden hun weg naar websites als Unibet en Betsson, die veelvuldig bij internationale televisie-evenementen als de Champions League adverteerden, en dus ook de aandacht van Nederlandse gokkers trokken. Veel van deze sites boden ook doodleuk hun content in het Nederlands aan, en trokken zich dus weinig aan van het door de Kansspelwet opgelegde verbod. De Kansspelautoriteit hield zich ook niet echt bezig met strenge handhaving. Er werden bijvoorbeeld geen dynamische IP-blokkades ingezet, zoals we die bijvoorbeeld wel voor sites als de Pirate Bay hadden. Het online gokverbod leek dus nogal een dode letter te worden.
De ommekeer: 2021
De wetgever deed dan ook een poging om de controle terug te krijgen. Vanaf 2021 werd de kansspelwet aangepast om ‘gokken op afstand’ (lees: online) mogelijk te maken. Vanaf toen mochten online casino’s dus hun digitale deuren openen voor Nederlandse spelers. Daar werden echter wel strikte voorwaarden aan verbonden. De belangrijkste van die voorwaarden was dat het gokken alleen werd toegestaan bij online casino’s die een vergunning hadden van de Nederlandse Kansspelautoriteit. Kansspelen zijn namelijk niet geharmoniseerd – er is geen enkele Europese ‘gokwet’ die bijvoorbeeld vergunningen van één lidstaat geldig maakt in de hele EU (in tegenstelling tot financiële dienstverlening of, sinds kort, de crypto-handel). Je moet dus echt over een vergunning uit Nederland beschikken om deze diensten hier aan te kunnen bieden; een vergunning uit een land met een – ahem – liberaler toezichtregime, zoals als Malta of Cyprus, volstaat niet.
Een stap te ver?
Al snel bleek het vorige regime lang niet zo’n dode letter te zijn als we dachten. Er kwamen steeds meer gokkers – en steeds meer probleemgokkers – na de legalisering van gokken op afstand. Er volgden dan ook al snel maatregelen, zoals een verhoging van de minimumleeftijd van gokkers naar 21, het instellen van leeftijdsgebonden speellimieten en het inperken van de mate waarin online casino’s mochten adverteren. Ook ging de Kansspelautoriteit (KSA) streng handhaven; er werden forse boetes uitgedeeld voor casino’s die zich niet aan de regels hielden. Gammix Ltd. kreeg bijvoorbeeld een boete van €20 miljoen opgelegd voor het opereren op de Nederlandse markt zonder vergunning. Boetes doen echter uiteraard niet zoveel voor spelers die duizenden euro’s kwijt zijn geraakt in een illegaal casino.
De Unibet- en Pokerstars zaken
De Nederlandse rechter schoot echter wél te hulp. In een aantal zaken stelden spelers die veel geld in online casino’s hadden verloren hun overeenkomsten met die casino’s ter discussie – meest recentelijk voor de rechtbank Overijssel. Ik gebruik deze zaak even als voorbeeld. Wat er speelde: een persoon met een zware gokverslaving klaagde Trannel Ltd., het bedrijf verantwoordelijk voor Unibet, aan. Hij had tussen 2011 en 2021 namelijk maar liefst €676.225 verloren via spelletjes in het online casino van Unibet. Maar: vóór 2021 had Unibet helemaal geen vergunning om in Nederland te opereren. Op grond van artikel 1 lid 1 onder a Wok is een (Nederlandse) vergunning dus een vereiste voor het aanbieden van online kansspelen.
Overeenkomst in strijd met de wet
Volgens de speler was de overeenkomst die hij met Unibet had daarom nietig. Dat geldt immers van rechtswege voor overeenkomsten die in strijd met de wet, openbare orde of goede zeden zijn (art. 3:40 BW). Je kan, om dezelfde reden, bijvoorbeeld ook niet de nakoming van een overeenkomst voor het leveren een Kalashnikov of een pak coke afdwingen (ten minste, niet via de rechter). Als een overeenkomst nietig is, dan heeft hij nooit bestaan. Dus: dan moet alles zo goed mogelijk terug naar de situatie waarin het was.
De kantonrechter ging mee in dit argument en oordeelde dat de overeenkomst inderdaad nietig was. En dus moest al het geld dat de speler in het digitale casino had verloren worden terugbetaald.
En nu?
De uitspraak van de Overijsselse kantonrechter lijkt de deur open te gooien voor duizenden gokkers om hun verlies terug te claimen. Lijkt, want zo klip en klaar is het helaas niet. Ten eerste zal het in dit soort gevallen regelmatig zo zijn dat de Nederlandse rechter niet bevoegd is. Veel van de goksites zijn immers niet in Nederland gevestigd, en het uitgangspunt is dat je een gedaagde in zijn eigen land moet aanspreken. Voor partijen die in de EU zijn gevestigd, zoals de Maltese rechtspersoon achter Unibet, geldt nog dat je een verdrag kan inroepen om de vernietiging onder de macht van de Nederlandse rechter te plaatsen. Dat verdrag geldt echter niet voor partijen die buiten de EU zijn gevestigd. Veel online casino’s worden of werden vanuit het Brits overzees gebiedsdeel Gibraltar (lees: non-EU), aangeboden. Overeenkomsten met zulke partijen zullen waarschijnlijk niet in Nederland aangevochten kunnen worden.
Wachten op de Hoge Raad
Bovendien is het vonnis uit Overijssel niet het enige over dit onderwerp. Hoewel een aantal andere zaken tegen Unibet en Pokerstars op dezelfde wijze werden beslecht, oordeelde een andere rechter (van de rechtbank Zeeland-West Brabant) dat het nietigheidsargument niet op kon gaan. Art. 1 lid 1 Wok had volgens deze rechter ‘zijn strekking verloren’, onder meer omdat er ten tijde van het schrijven van de wet (in de jaren ‘60) nooit .
Omdat er tegenstrijdige jurisprudentie dreigt te ontstaan hebben de rechtbanken Amsterdam en Noord-Holland prejudiciële vragen aan de Hoge Raad over dit onderwerp gesteld. De Hoge Raad gaat dus beoordelen of de overeenkomsten met illegale casino’s nietig zijn of niet. De beantwoording van de prejudiciële vragen wordt binnenkort (herfst 2025) verwacht. Wanneer het zover is zal dit blogje dan ook een update krijgen.
