Een logo kan auteursrechtelijk beschermd zijn. De ontwerper van het logo heeft in dat geval het exclusief recht om het logo openbaar te maken (te publiceren) en te verveelvoudigen (kopiëren). Als iemand anders het logo gebruik zonder toestemming van de ontwerper, kan er sprake zijn van auteursrechtinbreuk.
Een logo is auteursrechtelijk beschermd als het logo – kort gezegd – origineel is.
Daarvan is sprake als de tekst een eigen oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt. Om aan die vereisten te voldoen mag het werk niet ontleend zijn aan een ander werk. Ook moet het werk het resultaat zijn van creatieve keuzes.
Een logo zal beschermd zijn als er is gekozen voor creatieve grafische vormgevingselementen.
Alhoewel deze drempel voor auteursrechtelijke bescherming relatief laag is, zijn er wel een aantal uitzonderingen. Zo voldoen werken die zo banaal of triviaal zijn dat geen creatieve arbeid van welke aard dan ook kan worden aangewezen niet aan de voorwaarden van auteursrechtelijk bescherming.
Als een logo aan de voorwaarden voor bescherming voldoet, is het logo automatisch beschermd. Daar is geen registratie voor nodig – zoals dat wel vereist is bij merken, modellen en octrooien.
De ontwerper heeft vervolgens het exclusief recht om het beschermde logo openbaar te maken en te verveelvoudigen. Als iemand anders dat wil doen heeft hij daar de toestemming van de ontwerper voor nodig. Als iemand het logo of een vergelijkbaar logo gebruikt zónder toestemming, kan er sprake zijn van auteursrechtinbreuk.
In het geval van auteursrechtinbreuk kan de ontwerper actie ondernemen tegen de inbreukmaker. Zo kan van inbreukmaker worden gevorderd:
Indien er sprake is van auteursrechtinbreuk, is de eerste stap doorgaans een informele of formele sommatiebrief. Daarin kan (een deel van) het bovenstaande lijstje worden gevorderd. Vaak gaat de sommatiebrief gepaard met een onthoudingsverklaring die door de inbreukmaker moet worden ondertekend. Mocht de inbreukmaker niet aan de vorderingen voldoen, kan een procedure worden overwogen.
Belangrijk is dat degene die de bovenstaande vorderingen kan instellen in beginsel de ontwerper van het logo is.
Hierop bestaan wel uitzonderingen. Zo kan de auteur zijn rechten hebben overgedragen of een volmacht tot handhaven hebben verstrekt. In dat geval is niet de ontwerper maar degene aan wie de rechten zijn overgedragen of degene met de volmacht gerechtigd om de bovenstaande vorderingen in te stellen (denk bijvoorbeeld aan het bedrijf dat het logo rechtmatig wil gaan gebruiken).
In de Auteurswet staan nog enkele andere uitzonderingen. Zo moet de werkgever als de auteur worden aangemerkt als de ontwerper in dienst was bij deze werkgever (artikel 7 Auteurswet).
Ook staat er in de Auteurswet dat een vennootschap als auteur wordt aangemerkt als een werk openbaar wordt gemaakt als van die vennootschap afkomstig en als de naam van de ontwerper daarbij niet genoemd wordt.
Een logo kan ook via het merkenrecht worden beschermd. Daardoor verkrijgt de merkhouder een sterk recht, aangezien er geen discussie bestaat over welke onderdelen van het logo beschermd zijn; het gaat immers om het logo zoals ingeschreven.
Als iemand anders dit logo zonder toestemming gebruikt voor dezelfde waren of diensten als waarvoor het logo staat geregistreerd, kan er sprake zijn van inbreuk. Ook een logo dat niet exact gelijk is aan het logo, maar slechts overeenstemt met het logo, kan inbreuk maken op het logo.
Als je zelf een sommatiebrief hebt gekregen omdat je inbreuk zou maken op auteursrechten, hoeft er nog geen man overboord te zijn. Zo kan er in sommige gevallen beargumenteerd worden dat het logo niet beschermd is, dat er geen sprake is van inbreuk of dat er een uitzondering van toepassing is.
Of er sprake is van auteursrechtelijke bescherming en/of van inbreuk, hangt af van allerlei omstandigheden. Het valt daarom erg aan te raden om je situatie voor te leggen aan een specialist voordat je zelf actie onderneemt of als je een sommatiebrief hebt ontvangen.
9.4 / 10 87 reviews