De Europese Commissie heeft recent het Digital Omnibus-voorstel gepresenteerd. Het doel daarvan: digitale wetgeving vereenvoudigen en de regeldruk met 25% te verminderen. Maar wat houdt het voorstel precies in, en welke impact heeft het op bedrijven en burgers?

Wat is de Digital Omnibus?

De afgelopen jaren heeft de EU een stevig digitaal regelgevingskader neergezet met wetgeving zoals de AVG, AI-Verordening en NIS2-richtlijn. Deze regels moeten vertrouwen, veiligheid en eerlijke concurrentie stimuleren. Nu wil Brussel deze regelgeving stroomlijnen en overlappingen tussen de verschillende wetten en regels wegwerken. Daarvoor introduceert Brussel het voorstel voor de Digital Omnibus.

De Digital Omnibus

De voorgestelde wijzigingen in vogelvlucht

Hieronder benoem ik kort de belangrijkste wijzigingen uit het voorstel.

Nieuwe definitie persoonsgegevens

Een eerste opvallende wijziging betreft de definitie van ‘persoonsgegevens’ in de AVG. Met het voorstel kwalificeert informatie alleen nog als persoonsgegeven als degene die de informatie verwerkt ook daadwerkelijk over de middelen beschikt om iemand te identificeren. Op dit moment is de definitie nog ruimer. Deze vereist een vereist een objectieve toets. Als iemand identificeerbaar is, rekening houdend met alle middelen waarvan redelijkerwijs valt te verwachten dat zij worden gebruikt om diegene te identificeren, dan is informatie een persoonsgegeven. Of een verwerker daadwerkelijk over die middelen beschikt, is op dit moment nog geen vereiste.

Beperking van het inzagerecht

Het inzagerecht van artikel 15 AVG wordt aangepast. Verwerkingsverantwoordelijken krijgen de mogelijkheid om inzageverzoeken af te wijzen die niet specifiek voor gegevensbeschermingsdoeleinden worden gedaan. Momenteel mogen verwerkingsverantwoordelijken verzoeken alleen afwijzen als sprake is van misbruik van recht.

Verruiming AI-regelgeving

Verder wordt de uitzondering voor het verwerken van bijzondere persoonsgegevens bij het opsporen van biases uit de AI-Verordening uitgebreid naar meer aanbieders en gebruikers van AI-systemen. Daarmee zal sneller op een rechtmatige manier gebruik mogen worden gemaakt van bijzondere persoonsgegevens in het kader van AI.

Positieve ontwikkelingen

Het voorstel komt ook tegemoet aan enkele kreten die al geruime tijd in de markt te horen zijn. Zo introduceert het voorstel een Single Entry Point voor incidentmeldingen, zodat er bij een incident dat valt onder verschillende regelingen niet steeds bij verschillende instanties melding hoeft te worden gedaan.

Ook beoogt het voorstel een geharmoniseerde lijst te maken van verwerkingsactiviteiten waarvoor wel of juist geen DPIA vereist is.

Tot slot

De Digital Omnibus wordt gepresenteerd als een noodzakelijke stap om innovatie te stimuleren en regeldruk voor het MKB en multinationals te verlichten. De belofte van minder bureaucratie klinkt als muziek in de oren. Mijn kantoorgenoot Wouter Dammers en ik hebben echter ook de nodige kritiek op het voorstel. Binnenkort verschijnt er een tijdschriftartikel van onze hand waarin we het voorstel verder bespreken en ook onze kritiek uiten.

Benieuwd wat deze voorgestelde wijzigingen specifiek voor jouw organisatie, AI- of privacybeleid kunnen betekenen? Neem dan gerust contact met ons op.

Naar blog overzicht

Europese Unie vlag met 12 gele sterren op donkerblauw veld, oranje achtergrond.

Man in lichtblauw overhemd, oranje achtergrond. LAWFOX

Nick Vrugt / Over de auteur

Nick Vrugt is gespecialiseerd IT-advocaat (VIRA/Grotius) en partner in duurzame innovatie. Hij adviseert over softwarelicenties, AI en privacy, en zet zich als ware Green Sensei actief in voor een groenere tech-sector. Nick staat bekend om zijn nuchtere aanpak: geen paniek, maar oplossingen.