Door Wouter Dammers | ICTrecht | 21 augustus 2025 | 3 min. leestijd
De moderne onderneming navigeert door een technologisch landschap dat in toenemende mate wordt bepaald door de dynamiek van big tech, cloud-gebaseerde SaaS-diensten en complexe automatiseringstrajecten. Twee prominente risico’s zijn de afgelopen jaren naar de voorgrond getreden: de subtiele, maar destructieve trend van ‘verkuttificatie’ en de systemische uitdagingen van (mislukte) IT-projecten. Deze fenomenen zijn niet louter operationele of technische problemen. Zij dragen diepgaande juridische implicaties in zich die de continuïteit, financiële gezondheid en reputatie van een onderneming direct kunnen bedreigen. De traditionele juridische instrumenten zijn niet altijd toereikend om deze nieuwe risico’s effectief te mitigeren, wat vraagt om een heroverweging van de juridische strategie.
Verkuttificatie
Mijn kantoorgenoot Sjors van der Hoeven blogde al over “enshittification” van het internet, oftewel “platformverval” of – omdat VPRO Tegenlicht dit een nogal brave vertaling vond “verkuttificatie”. In deze blogserie ga ik hier dieper op in, meer specifiek ten aanzien van mijn juridisch specialisme: verkuttificatie in zakelijk (Business to Business, oftewel B2B)-verband en bij mislukte automatiseringen.
Kernbevindingen uit de praktijk
Uit een diepgaande analyse van onze juridische praktijk komen de volgende cruciale bevindingen naar voren. Ten eerste kan ‘verkuttificatie’ – de geleidelijke uitholling van de waarde in online platforms en SaaS-oplossingen (maar eigenlijk: in iedere dienstverlening) – juridisch worden gekwalificeerd als een vorm van wanprestatie en soms als dwaling. Deze problematiek wordt versterkt door de structurele uitdaging van vendor lock-in, waarbij het gebrek aan wettelijke kaders voor eigendom op data, en dan met name dataportabiliteit van bedrijfsdata, de juridische positie van de klant aanzienlijk verzwakt. Ten tweede toont de praktijk van mislukte automatiseringstrajecten, in het bijzonder in agile projecten, aan dat de juridische aansprakelijkheid van de leverancier verzwakt naar een gedeelde verantwoordelijkheid. De vage aard van de projectspecificaties in agile-methodieken maken de inzet van traditionele juridische instrumenten complex en vaak ondoelmatig.
Oproep tot strategische proactieve actie
De conclusie is helder: een reactieve, uitsluitend op geschillen gebaseerde aanpak is in deze context ontoereikend. De ware waarde voor bedrijven en organisaties ligt in een proactieve, preventieve juridische strategie. Dit houdt in dat men niet alleen een gespecialiseerde advocaat bijstaat bij geschillen, maar al betrekt voor advies in het voortraject, door juridische due diligence uit te voeren, robuuste contracten op te stellen en governance-structuren te waarborgen. Deze aanpak stelt klanten in staat om risico’s te vermijden in plaats van ze op te lossen, waardoor zij de controle over hun technologische en financiële toekomst behouden.
In deze blogserie informeer ik je over
- de juridische aspecten van ‘verkuttificatie’ in B2B-verband;
- analyse van mislukte automatiseringen in het licht van ‘verkuttificatie’’; en
- het juridische instrumentarium voor B2B tegen ‘verkuttificatie’.
Ontdek hoe jouw onderneming zich kan beschermen tegen verborgen risico’s. Onze specialisten bieden strategisch juridisch advies om u te beschermen tegen de valkuilen van ‘verkuttificatie’, mislukte automatiseringen en onduidelijke contracten. Neem vandaag nog contact met ons op voor een juridische due diligence, een contract-audit of een adviesgesprek. Samen waarborgen we de toekomst van jouw technologische roadmap.
