Door Nick Vrugt | Contractenrecht | 11 juni 2021 | 7 min. leestijd
Het eerste dat wij doen op het moment dat er een geschil over een overeenkomst bij ons binnenkomt, is vragen welke afspraken er zijn gemaakt. (Oké, eigenlijk het tweede, nadat we een belangenconflict hebben uitgesloten). We krijgen dan wel eens te horen: “er is geen overeenkomst” of “er is nergens een handtekening gezet”. Maar dat er geen schriftelijk contract is, of dat er geen handtekening is gezet, betekent niet dat er geen overeenkomst is. Dat een uitdrukkelijk akkoord niet vereist is voor het tot stand komen van een overeenkomst, werd ook in een recente rechtszaak pijnlijk duidelijk voor de gedaagde partij. De rechter oordeelt dat tussen partijen een overeenkomst voor het maken van drie websites tot stand is gekomen. Ondanks het uitblijven van een uitdrukkelijk akkoord op de offerte van eiser.
Wat was er aan de hand?
Offerte voor het maken van drie websites
Gedaagde wenst voor zijn ondernemingen drie websites te laten maken. Het gaat om websites voor een autoschadeherstelbedrijf, een meubelspuiterij en voor het customizen van scooters. Eiser is bereid om deze websites voor gedaagde te maken en stuurt gedaagde daarvoor een offerte. De offerte bevat het voorstel om de drie websites te maken voor bedrag van € 2.394,56 exclusief btw.
Reactie op de offerte blijft uit
Nadat eiser een maand na het versturen van de offerte nog niets van gedaagde heeft gehoord, stuurt eiser een herinnering aan gedaagde. Gedaagde reageert daarop een dag later per e-mail als volgt:
Het is een beetje gekke- huis hier, ik neem snel contact met je op! Het zag er prima uit!
Bijna 3 maanden na verzending van de offerte heeft eiser – los van bovenstaande e-mail – nog niets gehoord van gedaagde, waarna eiser gedaagde nogmaals herinnert aan de offerte:
(…)Hebben jullie nog tijd gehad voor mijn offerte? Moeten we anders even samen afspreken om deze te bespreken? (…)
“De tijd is daar om te starten”
Een maand later reageert gedaagde daarop als volgt:
De tijd is daar om te starten, ik heb nav jou offerte even een lijstje gemaakt van wat ik moet aanleveren om te beginnen………wil jij deze aanpassen of toevoegingen aangeven, dan kunnen we een start gaan maken!
Enkele dagen later laat eiser weten dat hij het leuk vindt dat er kan worden gestart. En dat hij inmiddels is begonnen met de eerste “dingen”:
Wat leuk dat we kunnen beginnen, ik heb even gebeld en [ZZ] hierover gesproken (…) Wij zijn inmiddels begonnen met de eerste dingen, laten we even e.e.a. afstemmen. (…)
Verdere correspondentie
Gedaagde stuurt vervolgens een e-mail naar zijn hostingprovider (met eiser op de cc):
Wij hebben [eiser] bereid gevonden om voor ons de website’s te vernieuwen etc. Wat deze dan nodig hebben zijn de gebruiksnaam en het wachtwoord van de host en het token van het bestaande domeinnaam. Daar zullen zij binnenkort even contact met jullie over opnemen.
Daarna geeft eiser aan dat hij bezig is met de website voor de scooterafdeling. Ook doet eiser enkele suggesties voor de domeinnamen en corresponderen partijen over de planning.
Demo’s, opheffing bedrijfsactiviteiten gedaagde, nieuwe offerte
Eiser ontwikkelt de websites en zendt gedaagde vervolgens demo’s van de websites toe. Gedaagde reageert daarop dat hij zijn autospuiterij en scooterafdeling inmiddels heeft opgeheven. Die websites zijn kennelijk niet meer nodig.
Naar aanleiding hiervan maakt eiser – uit klantvriendelijkheid – een nieuwe offerte op voor een (lager) bedrag van € 1.637,37 exclusief btw.
Gedaagde betaalt niet; het geschil escaleert
Gedaagde wenst evenwel niet te betalen voor de werkzaamheden van eiser. Niet het bedrag van de eerste offerte, en ook niet het bedrag van de tweede offerte. Gedaagde laat via zijn gemachtigde dat er nooit opdracht zou zijn verstrekt tot het maken van websites. De door eiser uitgevoerde werkzaamheden zouden voor zijn eigen rekening en risico komen.
De gemachtigde van eiser sommeert gedaagde per e-mail om binnen 15 dagen alle content voor de drie websites aan te leveren, zodat eiser de websites kan afronden. Als dit niet gebeurt, dan zou gedaagde in verzuim raken en zal de overeenkomst door eiser ontbonden worden. Eiser zal dan schadevergoeding vorderen ter hoogte van het overeengekomen bedrag.
Omdat de gewenste reactie van gedaagde uitblijft, besluit eiser om de overeenkomst buitengerechtelijk te ontbinden.
In deze procedure vordert eiser, kort gezegd, dat de rechter gedaagde primair veroordeelt tot betaling van € 2.394,56 exclusief btw (het bedrag van de eerste offerte) en subsidiair tot betaling van € 1.637,37 exclusief btw (het bedrag van de tweede offerte).
Is er een overeenkomst tot stand gekomen?
De centrale vraag die bij de rechtbank voorligt is of er een overeenkomst tot stand is gekomen.
Eiser beargumenteert dat gedaagde de offerte heeft aanvaard. Gedaagde voert het verweer dat niet van een overeenkomst zou zijn gebleken. Er zou geen getekende offerte zijn en eiser zou slechts een “poging” hebben gedaan om een offerte uit te brengen.
De rechter overweegt dat een overeenkomst tot stand komt door een aanbod en de aanvaarding daarvan (artikel 6:217 BW). Wanneer een schriftelijk contract ontbreekt, kan de totstandkoming van een overeenkomst worden afgeleid uit verklaringen en gedragingen van partijen en wat zij hieruit hebben afgeleid en redelijkerwijs mochten afleiden. Dit moet worden beoordeeld aan de hand van de feiten en omstandigheden van het geval.
Er is geen ondertekende overeenkomst, maar de rechter oordeelt dat in het licht van de door eiser overgelegde correspondentie voldoende is onderbouwd dat de eerste offerte door gedaagde is aanvaard.
Meer in het bijzonder acht de rechter de volgende feiten en omstandigheden van belang:
- Gedaagde heeft aangegeven dat de offerte er prima uitzag en dat het tijd was om te starten;
- De hostingprovider is door gedaagde gecontacteerd (met eiser op de cc) in verband met gegevens die eiser nodig had voor zijn werkzaamheden;
- Gedaagde heeft gereageerd op suggesties voor een domeinnaam voor de scooterwebsite door eiser;
- Eiser heeft aan gedaagde gevraagd om content voor de websites aan te leveren; en
- Eiser heeft planningen en demo’s van de websites aan gedaagde verzonden.
Gezien deze feiten en omstandigheden oordeelt de rechter dat eiser er – op grond van de verklaringen en gedragingen van gedaagde – gerechtvaardigd op mocht vertrouwen dat gedaagde de eerste offerte had aanvaard. En dat er dus een overeenkomst tussen partijen tot stand was gekomen. Het verweer dat er geen overeenkomst zou bestaan, wordt daarom door de rechter verworpen.
Vergoeding
Dan is nog de vraag op welke vergoeding eiser recht heeft.
Eiser heeft de overeenkomst ontbonden. Het gevolg van ontbinding is dat de overeenkomst eindigt en dat er voor partijen ongedaanmakingsverplichtingen ontstaan. Dit laatste betekent dat partijen de al verrichte prestaties ongedaan moeten maken. In het geval dat ongedaanmaking niet mogelijk is, moet in plaats daarvan de waarde van de geleverde prestatie worden vergoed.
De rechter oordeelt dat eiser de werkzaamheden al grotendeels heeft verricht. Ongedaanmaking van die werkzaamheden is niet meer mogelijk, waardoor eiser recht heeft op vergoeding van de al door hem verrichte werkzaamheden.
Tijdens de zitting heeft eiser aangegeven dat hij 90% van de werkzaamheden aan de websites al heeft verricht. Gedaagde heeft de demo’s van de websites die het resultaat zijn van de werkzaamheden ook ontvangen. De rechter oordeelt daarom dat gedaagde 90% van het overeengekomen bedrag van € 2.394,56 aan eiser dient te betalen. Dit is een bedrag van – afgerond – € 2.155,-. Daarnaast heeft eiser recht op de buitengerechtelijke incassokosten en de op de hoofdsom van € 2.155,- verschenen rente. Ook de proceskosten van eiser (liquidatietarief) dienen door gedaagde te worden vergoed.
Tot slot
Uit bovenstaande zaak blijkt maar weer eens dat het een misverstand is dat voor een overeenkomst vereist is dat er een schriftelijk contract is. Een overeenkomst is vormvrij (op enkele uitzonderingen na). Als er sprake is van een aanbod en aanvaarding daarvan, dan is sprake van een overeenkomst. Partijen zijn daaraan gebonden.
Twijfel je of er een overeenkomst tot stand is gekomen, of heb je een geschil over een overeenkomst? Neem dan gerust contact met ons op. We helpen je graag.
