Checklist
Stap 1 bepalen auteursrechtelijke bescherming: is het een werk van letterkunde, wetenschap of kunst?
Volgens artikel 10 Auteurswet zijn werken van letterkunde, wetenschap of kunst auteursrechtelijk te beschermen:
“Onder werken van letterkunde, wetenschap of kunst verstaat deze wet:
1°.boeken, brochures, nieuwsbladen, tijdschriften en andere geschriften;
2°.tooneelwerken en dramatisch-muzikale werken;
3°.mondelinge voordrachten;
4°.choreografische werken en pantomimes;
5°.muziekwerken met of zonder woorden;
6°.teeken-, schilder-, bouw- en beeldhouwwerken, lithografieën, graveer- en andere plaatwerken;
7°.aardrijkskundige kaarten;
8°.ontwerpen, schetsen en plastische werken, betrekkelijk tot de bouwkunde, de aardrijkskunde, de plaatsbeschrijving of andere wetenschappen;
9°.fotografische werken;
10.filmwerken;
11°.werken van toegepaste kunst en tekeningen en modellen van nijverheid;
12°.computerprogramma’s en het voorbereidend materiaal;
en in het algemeen ieder voortbrengsel op het gebied van letterkunde, wetenschap of kunst, op welke wijze of in welken vorm het ook tot uitdrukking zij gebracht.”
Het werk hoeft dus niet in artikel 10 Auteurswet te zijn genoemd. Zolang sprake is van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, komt het in aanmerking voor auteursrechtelijke bescherming.
Stap 2 bepalen auteursrechtelijke bescherming: een eigen en oorspronkelijk karakter
Kort gezegd draait het hier om de vraag of het werk wel origineel genoeg is. Op Europees niveau spreken we ook over een eigen intellectuele schepping. Het werk mag niet aan auteursrechtinbreuk doen. Als het beoogde werk te veel auteursrechtelijk beschermde elementen van andermans werk bevat, heeft het geen eigen en oorspronkelijke karakter. Aan de hand van bestaande vergelijkbare werken bepaalt men of een werk origineel genoeg is voor auteursrechtelijke bescherming. Advocaten noemen dit ook wel een onderzoek naar het vormgevingserfgoed c.q. het Umfeld.
Stap 3 bepalen auteursrechtelijke bescherming: draagt het werk een persoonlijke stempel van de maker?
Met andere woorden: is het werk creatief genoeg? Op Europees niveau spreken we over een persoonlijke noot van de maker. Een mens moet daarbij creatieve keuzes maken. Het werk mag niet banaal of triviaal zijn. Alledaagse/gebruikelijke ideeën zijn niet auteursrechtelijk beschermd.
Stap 4 bepalen auteursrechtelijke bescherming: is het werk identificeerbaar?
De creatieve schepping moet zintuiglijk waarneembaar en nauwkeurig identificeerbaar zijn. De creatieve bijdrage van de maker moet te herkennen zijn. Dat is bijvoorbeeld niet het geval bij geuren of smaken. Geuren en smaken zijn namelijk niet te identificeren, doordat iedereen de smaak of een geur anders ervaart.
Stap 5 bepalen auteursrechtelijke bescherming: uitzonderingen van toepassing?
Het auteursrecht zondert diverse categorieën uit van bescherming.
- Zo zijn technische aspecten niet auteursrechtelijk te beschermen. Daarvoor bestaan voldoende andere rechtsgebieden, zoals het octrooirecht.
- Verder zijn alleen concreet vormgeven creatieve werken beschermd. Abstracte ideeën en stijlen zijn hierdoor niet beschermd.
- Publicaties in het buitenland hebben als gevolg van internationale verdragen ook invloed op de beschermingsvraag. Soms zijn bepaalde werken in het buitenland niet beschermd, maar in Nederland wel. Is in zo’n geval het werk toch eerst gepubliceerd in het land dat geen bescherming biedt? Dan is het mogelijk toch niet beschermd in Nederland – zelfs in het geval het werk normaal gesproken wel beschermd was in Nederland.