De Notice-and-takedown (NTD) procedure is een instrument voor internettussenpersonen om in aanmerking te komen voor niet-aansprakelijkheid voor informatie van derden. De tussenpersoon kan aangesproken worden op onrechtmatige informatie. Deze moet de info dan prompt verwijderen of blokkeren.
Op grond van de E-commerce richtlijn zijn internettussenpersonen niet-aansprakelijk voor informatie door anderen opgeslagen. Dit indien zij niet weet, of redelijkerwijs niet behoorde te weten, van de onrechtmatige informatie of activiteit. Dat betekent dat indien de dienstverlener kennis krijgt van onrechtmatige informatie of activiteiten, zij de informatie of activiteit prompt moet verwijderen of de toegang daartoe onmogelijk moet maken. Dit niet-aansprakelijkheidsregime heeft geleid tot het hanteren van Notice-and-takedown (NTD) procedures.
Inhoudsopgave
Notice-and-takedown procedures stellen rechthebbenden in staat om inbreukmakend materiaal te melden (‘notice’). Hierna kan de dienstverlener besluiten om tot verwijdering of blokkering over te gaan (‘take down’). Het wordt met name gebruikt in het kader van inbreuken op intellectuele eigendomsrechten, zoals auteursrecht, merkenrecht en handelsnamenrecht. Maar het is ook bruikbaar in het kader van andere onrechtmatige informatie of activiteiten, zoals het delen van kinderporno of het publiceren van smadelijke of lasterlijke informatie.
Er geldt geen wettelijke verplichting om offline gehaalde informatie niet weer opnieuw te laten uploaden. Een Notice-and-staydown systeem is dus niet verplicht.
Notice-and-takedown systemen staan op gespannen voet met de vrijheid van meningsuiting van gebruikers. Dit is met name het geval als het betreffende materiaal niet-inbreukmakend blijkt te zijn. Omdat de aansprakelijkheidsuitsluiting vereist dat de informatie prompt offline moet worden gehaald, zal een dienstverlener snel geneigd zijn om tot verwijdering over te gaan. Dit dan zonder voldoende onderzoek te doen naar de (on)rechtmatigheid van de notice. Dit kan leiden tot misbruik. Een zogenaamd ‘chilling effect’ is dan ook een risico van dit systeem. Er zijn echter geen procedures om de vrijheid van meningsuiting in dit geval te beschermen. De Europese wetgever heeft daar nog niets voor bedacht. Wel is er zelfregulering.
In Nederland kennen we al geruime tijd de Gedragscode Notice-and-takedown. Deze gedragscode wordt onderhouden door het Platform voor de InformatieSamenleving. De code biedt een procedure voor NTD-verzoeken. Het geeft de voorwaarden waaronder en wanneer verwijdering verplicht. Ook schrijft de code voor welke informatie de rechthebbende moet aangeven.
Uit de gedragscode volgt dat de dienstverlener alleen tot verwijdering hoeft over te gaan als het materiaal onmiskenbaar onrechtmatig is. Als dat niet het geval is, dan geldt “notice-and-notice”. De dienstverlener dient de aanbieder van het materiaal dan op de hoogte te stellen van het verzoek en hem te vragen in contact te treden met de klager.
Het juist volgen van een Notice-and-takedown procedure kan enkel leiden tot niet-aansprakelijkheid voor schade van de internettussenpersoon. De internettussenpersoon kan nog wel de plicht of het verbod krijgen om het materiaal te verwijderen. Daarnaast moeten dienstverleners onder omstandigheden ook NAW-gegevens afgeven.
De NTD-procedure moet onderscheiden worden van het vergeetrecht van betrokkenen. Het vergeetrecht is een privacyrecht.
De Europese Commissie heeft diverse pogingen gedaan om de verantwoordelijkheden van internetdienstverleners voor onrechtmatige informatie en activiteiten op internet nader vorm te geven. Een aantal van die initiatieven zijn mislukt. De Commissie wil meer rechtszekerheid bieden door harmoniseren van notice-and-action procedures. Daarnaast heeft ze zorgen geuit over het onterecht verwijderen van materiaal wegens de vrijheid van meningsuiting en vrijheid van ondernemerschap.
In september 2017 heeft de Europese Commissie een mededeling gepubliceerd genaamd “Tackling Illegal Content Online. Towards an enhanced responsibility of online platforms.” Daarmee geeft de Commissie een aantal richtsnoeren en beginselen voor daadkrachtiger optreden door online platforms tegen onrechtmatig materiaal. Het ziet onder meer op het tegengaan van criminele activiteiten en terrorismebestrijding. Daarnaast ook op het gebruik van pro-actieve maatregelen zoals filter- en content identificatie technologieën. Dit zonder verlies van de aansprakelijkheidsvrijhaven.
Dit spoort platforms aan om proactief te handelen. Dit zonder verlies van de aansprakelijkheidsbeperking.
Ook geeft de Europese Commissie richtsnoeren voor NTD-procedures. Platforms worden aangespoord systemen te implementeren om meldingen in te dienen die voldoende precies en adequaat zijn. Er moet ruimte zijn voor toelichting en duidelijke verwijzing naar de locatie van het onrechtmatige materiaal. Om verwijdering van rechtmatig materiaal te voorkomen dienen er waarborgen te zijn genomen die dat risico beperken. Gebruikers getroffen door een NTD-melding, dienen het recht te hebben op een counter notice. Dat wil zeggen dat ze de mogelijkheid moeten hebben om te reageren op de verwijdering. Als de counter notice aanleiding geeft om aan te nemen dat de informatie niet-onrechtmatig is, moet het materiaal teruggeplaatst worden.
Het indienen van een valse notice kan naar Nederlands recht gelden als een onrechtmatige daad. De indiener kan dan aansprakelijk worden gehouden voor de schade die daaruit voortvloeit.
De advocaten van LAWFOX staan je graag bij. Wij kunnen voor jouw bedrijf of organisatie de gang naar de rechter voorkomen, of juist juridische maatregelen treffen indien dat is vereist. We hebben voor jou een team beschikbaar dat graag behulpzaam is bij al jouw vragen over Notice-and-take-down-procedures.
9.4 / 10 87 reviews