Door Sjors van der Hoeven | Intellectueel Eigendomsrecht | 17 november 2020 | 3 min. leestijd
Je hebt wellicht wel eens een parodie merkshirt “ADIHASH” voorbij zien komen:
(bron: Google.nl search 10 november 2020, zoekterm”Adihash”)
Parodie-merkshirts
Lollige / parodiërende t-shirts worden niet alleen maar verkocht door toeristen- en feestwinkels. RTL bericht over een Eindhovense goededoelenstichting (“Eindhoven merk-waardig!“) die enkele dagen (de voorraad is inmiddels al op) een aantal parodie-shirts verspreidde, om op ludieke wijze aandacht te vragen voor het probleem dat merkkleding voor veel gezinnen onbetaalbaar is. Op het schoolplein speelt het dragen van merkkleding -helaas- een rol bij de populariteit van schoolgaande kinderen.
De aangeboden shirts zien er zo uit:
(bron: https://eindhovenmerkwaardig.nl/ 10 november 2020)
Het ging onder meer om parodieën op (of, zoals Eindhoven merk-waardig! het typeert, een “knipoog” naar) de bekende merken:
- LACOSTE (“LACOSTEVEEL”)
- ADIDAS (“ADIDASDUUR”)
- NIKE (“NIKS”)
- UNDER ARMOUR (“ONDER ARMOE”)
- NEW BALANCE (“NO BALANCE”)
- ARMANI (“STRAATARMANI”)
Bij een donatie vanaf EUR 30,- aan Eindhoven merk-waardig! mocht de donateur zo’n t-shirt uitkiezen.
Parodie op merk juridisch toegestaan?
Vrijwel iedereen zal sympathie hebben voor de boodschap die Eindhoven merk-waardig! wil uitdragen. Het voelt oneerlijk wanneer je daalt in de pikorde op het schoolplein omdat er thuis geen geld beschikbaar is voor dure merkkleding.
Theoretisch loopt de ideële organisatie evenwel een risico door op deze wijze aandacht te vragen voor het onderwerp middels de parodie merkshirts. Merkhouders zitten in de regel niet te wachten op gebruik van hun merk op een wijze waarbij het merk in een negatief daglicht wordt gesteld. Deze merken vertegenwoordigen stuk voor stuk een enorme waarde voor deze ondernemingen en zijn daarom op alle mogelijke manieren juridisch beschermd, onder meer door middel van een groot aantal merkregistraties. Die merkregistraties geven de merkhouders onder meer vergaande bevoegdheden om op te treden tegen wijzen van gebruik van hun merken die de merken in een negatief daglicht stellen.
Imagoschade door handhaving merkenrecht
Er spelen uiteraard meer belangen dan alleen het hebben/kunnen krijgen van juridisch gelijk. Merkhouders zullen ook potentiële imagoschade als gevolg van het aanspreken van een goededoelenorganisatie meenemen in hun beslissing om al dan niet in actie te komen tegen deze wijze van gebruik van hun merken. Voorts heeft de actie zeer kort geduurd en lijkt er sprake te zijn van een beperkte oplage aan shirts.
Bovenstaande afweging bij de merkhouder zou best eens anders kunnen uitvallen in het geval van bijvoorbeeld door feestwinkels aangeboden ADIHASH-shirts. Waar merkhouders mogelijk met de hand over het hart strijken ten aanzien van een charitatieve instelling, is die bereidheid waarschijnlijk wat beperkter ten aanzien van de Adihash-verkoper die vooral uit is op het behalen van winst door aan te haken bij de bekendheid van bestaande merken.
