Auteursrechtinbreuk doet zich voor bij het ongeoorloofd gebruik van een beschermd product. Twee producten lijken te veel op elkaar, naamsvermelding ontbreekt of er is bijvoorbeeld simpelweg sprake van namaak. Men spreekt ook wel van verboden openbaarmakingen en verveelvoudigingen. Wanneer iemand inbreuk maakt op het auteursrecht, gaan de gevolgen behoorlijk ver. Schadevergoeding, winstafdracht of zelfs vernietiging van de voorraad zijn gebruikelijke gevolgen. Meer informatie over inbreuk op auteursrechten en andere intellectuele eigendomsrechten vindt u hieronder.
Inhoudsopgave
Auteursrechtinbreuk is vaak het gevolg van schending van exploitatierechten en/of persoonlijkheidsrechten. Exploitatierechten beschermen het commerciële succes, terwijl persoonlijkheidsrechten de reputatie van de maker beschermen.
Voor het bepalen of sprake is van auteursrechtinbreuk, doorloopt men vaak de volgende zeven stappen:
Of een product beschermd is, blijkt uit de pagina Bescherming auteursrecht. Is het product niet beschermd, dan
De beschermingsomvang van een product is afhankelijk van wat er al op de markt bestaat. Dit noemt men ook wel het vormgevingserfgoed of het Umfeld. Hoe meer vergelijkbare producten op de markt bestaan, hoe minder bescherming het product geniet. Andersom geldt hetzelfde: hoe unieker het product is, hoe groter de beschermingsomvang is.
Alleen rechthebbenden of geautoriseerde licentienemers kunnen auteursrechten handhaven. De pagina Rechthebbende auteursrecht bevat meer informatie over het bepalen van de rechthebbende.
Auteursrechtinbreuk door schending van een exploitatierecht is het gevolg van een ongeoorloofde openbaarmaking of verveelvoudiging van een werk.
Openbaarmaken (art. 12-12b Auteurswet)
Een openbaarmaking is een publicatievorm van een werk. Denk bijvoorbeeld aan het verhuren, verspreiden, verkopen of uitlenen van een werk. Dit geldt ook voor digitale varianten. Denk aan linken, downloaden of streamen. Zolang het werk aan het publiek ter beschikking is gesteld, is al snel sprake van een openbaarmaking.
Verveelvoudigen (art. 13-14 Auteurswet)
Verveelvoudigen vereist reproductiehandelingen. Kopiëren, nabootsen en bewerkingen vallen hieronder. Denk bijvoorbeeld aan vertalingen van boeken, opnames of traditionele kopieën.
Hierbij filtert men de auteursrechtelijk beschermde elementen van het ‘origineel’ eruit. De vraag is of het mogelijk inbreukmakend product te veel beschermde elementen van het origineel bevat.
Dat de totaalindrukken van twee producten te veel op elkaar lijken, is nog niet voldoende voor auteursrechtinbreuk. Ontlening is ook een vereiste. Het moet vaststaan dat de inbreukmaker bij het ontwerpen van zijn product ontleende aan het ‘origineel’. Als twee producten te veel op elkaar lijken, wordt de inbreukmaker vermoed te hebben ontleend. Dit vermoeden kan de inbreukmaker weerleggen door te bewijzen dat hij zijn product helemaal zelf ontwikkelde.
Niet iedere openbaarmaking of verveelvoudiging van een werk leidt tot auteursrechtinbreuk. Soms zijn er wettelijke beperkingen. Denk bijvoorbeeld aan het citaatrecht, parodieën of het portretrecht. Wanneer de potentiële inbreukmaker een (impliciete) licentie heeft, handelt hij niet inbreukmakend.
Persoonlijkheidsrechten hoeven niet per se bij de rechthebbende te berusten. In plaats daarvan komen de persoonlijkheidsrechten aan de werkelijke maker toe. Dit komt doordat persoonlijkheidsrechten niet overdraagbaar zijn. Exploitatierechten zijn dat wel. Dat komt door de persoonlijke aard van de persoonlijkheidsrechten. Soms kan de maker afstand doen van bepaalde persoonlijkheidsrechten. Artikel 25 Auteurswet benoemt de volgende persoonlijkheidsrechten:
Meestal geldt een redelijkheidseis. De maker kan niet zomaar zijn/haar persoonlijkheidsrechten uitoefenen.
Bij auteursrechtinbreuk heeft de rechthebbende diverse wettelijke rechten, zoals:
De inbreukmaker betaalt voor iedere inbreukmakende handeling bijvoorbeeld een dwangsom aan de rechthebbende. Hetzelfde geldt voor de eventuele tussenpersoon die faciliteert in de inbreuk. Soms is een bouwstop mogelijk.
De schade kan uit diverse posten bestaan, zoals gederfde (licentie)inkomsten of afbreuk aan de exclusiviteit van het werk.
In plaats van vergoeding van gederfde inkomsten is de rechthebbende gerechtigd tot afdracht van de winst die de inbreukmaker maakte.
Hierbij vermeldt de inbreukmaker bijvoorbeeld op zijn website dat hij inbreukmakend heeft gehandeld.
Indien de inbreukmaker nog een voorraad aan inbreukmakende producten heeft, heeft de rechthebbende ook aanspraak op vernietiging of opeising van de inbreukmakende producten.
Om de omvang van zijn schade en de inbreuk te bepalen, heeft de rechthebbende recht op informatieverstrekking. Deze vordering gaat vaak ook samen met een dwangsom.
Alhoewel de wet het recht op vergoeding op de volledige juridische kosten geeft, is dat niet altijd het geval. De complexiteit van het geschil bepaalt vaak welk deel van de juridische kosten vergoed wordt. Meer informatie vindt u op Rechtspraak.nl.
Naast auteursrechtinbreuk bestaan vaak ook andere onrechtmatigheidsgronden voor dezelfde handelingen. Denk bijvoorbeeld aan het modellenrecht, merkenrecht, naburige rechten of de slaafse nabootsingsleer.
Onze advocaten hebben ruime ervaring bij de beoordeling van auteursrechtinbreuk in diverse branches. Zij kennen de wegen in de innovatieve markten en filteren de spelden uit de hooibergen. Meer weten? Neem dan contact op met onze advocaten auteursrecht.
De advocaten van LAWFOX staan je graag bij. We hebben voor jou een team beschikbaar dat graag behulpzaam is bij al jouw vragen over internetrecht.
9.4 / 10 87 reviews