Door Nick Vrugt | Merkenrecht | 11 oktober 2024 | 6 min. leestijd
Het lijkt erop dat Rachel Hazes opnieuw (klik hier voor de uitspraak in een eerdere rechtszaak tussen Rachel Hazes en “juicevlogger” Yvonne Coldeweijer) in een juridische strijd verwikkeld is, ditmaal met haar zoon André Hazes jr. Rachel Hazes zou haar zoon gesommeerd hebben om de naam “André Hazes” niet meer te gebruiken. Ze beroept zich daarbij op haar merkrechten. Volgens haar zou haar zoon alleen de naam André Hazes met de toevoeging “jr.” mogen gebruiken.
In Vandaag Inside zei Johan Derksen dat Rachel Hazes dit gaat winnen als ze naar de rechter gaat, al vond hij het gedrag van Rachel Hazes moreel onverantwoord. Maar hoe zit dit juridisch? Kan Rachel Hazes haar zoon echt verbieden om de naam André Hazes te gebruiken? Of mag haar zoon zich “gewoon” André Hazes noemen?
De André Hazes / Andre Hazes merken
Een merk is een teken dat wordt gebruikt om producten of diensten in het economisch verkeer aan te duiden. Een merk kan een logo, naam of ander onderscheidingsteken van een bedrijf, commerciële organisatie, product of dienst zijn. De registratie voor een teken als merk zorgt voor de merkrechtelijke bescherming.
Het is mogelijk om persoonsnamen als merk te registreren. Zo is ook de naam “Andre Hazes” merkrechtelijk beschermd. Rachel Hazes heeft in de Benelux verschillende registraties voor het woordmerk “André Hazes” of “Andre Hazes” op haar naam. De merken van Rachel Hazes zijn voor veel verschillende en uiteenlopende producten en diensten ingeschreven. Zo is er een merkregistratie voor bier en andere alcoholische dranken, maar bijvoorbeeld ook een voor cd’s en het uitvoeren van muziek.
Rechten van de merkhouder
Als merkhouder kan Rachel Hazes optreden tegen inbreuken op haar merkrecht. Een merkrecht geeft bescherming tegen het zonder toestemming gebruiken van een teken dat hetzelfde is als het merk, of daarop lijkt, en dit teken wordt gebruikt voor dezelfde of soortgelijke producten of diensten als die waarvoor het merk is ingeschreven.
In dit geval gebruikt Jr. het teken “André Hazes”. Dat is hetzelfde als het merk. Op basis hiervan zou je zeggen dat Rachel Hazes met haar merken kan optreden tegen het gebruik door haar zoon, bijvoorbeeld voor cd’s of het uitvoeren van muziek.
Niet optreden tegen gebruik eigen naam
Maar zo simpel is het niet. Met een merk heeft de merkhouder namelijk niet het recht om een ander te verbieden om in het economisch verkeer gebruik te maken van zijn of haar eigen naam. Met andere woorden: Jr. mag zijn eigen naam wél gebruiken. Daarbij moet wel een kanttekening gemaakt worden. Het gebruik van de eigen naam mag niet in strijd zijn met “de eerlijke gebruiken in nijverheid en handel”. Jr. mag zijn naam bijvoorbeeld niet zodanig gebruiken dat er verwarring met de producten en/of diensten van de merkhouder ontstaat. Ook mag er geen ongerechtvaardigd voordeel worden getrokken uit het onderscheidend vermogen of de reputatie van het merk.
Volgens de Wikipedia-pagina van Jr. is zijn volledige naam André Gerardus Hazes. De naam André Hazes mag hij dus gebruiken, tenzij dit gebruik in strijd is met “de eerlijke gebruiken in nijverheid en handel”. Die strijdigheid zie ik in dit geval niet. Voor het publiek zal het duidelijk zijn dat een concert van André Hazes een concert is van Jr. en niet van – de overleden – André Hazes sr. Van verwarring zal daarom niet snel sprake zijn.
Ik zie ook niet in dat eventueel voordeel dat Jr. zou trekken uit het gebruik van de naam “ongerechtvaardigd” zou zijn. Weliswaar is Jr. bekend geworden door in de voetsporen van zijn vader te treden, maar de familieband en het feit dat André Hazes (ook) zijn eigen naam is, leidt er wat mij betreft toe dat er legitieme redenen zijn voor het gebruik van die naam.
Kortom: ik meen dat Rachel Hazes haar zoon niet kan verbieden om de naam André Hazes (in het economisch verkeer) te gebruiken.
Rechtsverwerking
Daarnaast is nog de vraag of Rachel Hazes haar rechten niet verspeeld (verwerkt) heeft door nu pas tegen het gebruik van de naam op te treden. Het lijkt erop dat haar zoon in elk geval op zijn album “Wijzer” uit 2017 al de naam André Hazes (zonder jr.) gebruikte. Dit is inmiddels 7 jaar geleden. Rachel Hazes was daar ook al in 2017 van op de hoogte. Althans, dat neem ik aan.
Merkrechtelijke rechtsverwerking
In het merkenrecht kennen we een bepaling die uitdrukkelijk bepaalt dat het na 5 jaar bewust gedogen van een jonger merk niet meer mogelijk is voor de houder van een ouder merk om dat jongere merk nietig te verklaren. Strikt genomen is dat hier niet aan de orde. Jr. heeft namelijk geen geregistreerd jonger merk; hij gebruikt het teken (zijn naam) slechts. Rachel Hazes wil ook geen merk van Jr. nietig laten verklaren; ze wil dat het gebruik van het teken door Jr. stopt. Jr. kan daarom – waarschijnlijk – geen beroep doen op deze specifieke bepaling. En dus ook niet op deze termijn van 5 jaar.
Algemene rechtsverwerking
Maar het algemene Nederlandse recht kent ook een vorm van rechtsverwerking in het kader van de “redelijkheid en billijkheid”. Er is sprake van rechtsverwerking wanneer een rechthebbende zich gedraagt op een manier die naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onverenigbaar is met het vervolgens uitoefenen van een recht. Bijvoorbeeld wanneer bij de ander het gerechtvaardigd vertrouwen is gewekt dat de rechthebbende zijn of haar recht niet (meer) zal uitoefenen. Voor deze vorm van rechtsverwerking geldt – in tegenstelling tot de eerder genoemde rechtsverwerking binnen het merkenrecht – geen vaste termijn dat de rechthebbende stil moet zitten voordat de andere partij met succes een beroep op rechtsverwerking kan doen. Deze termijn is afhankelijk van de omstandigheden van het geval.
Ik meen dat Jr. een beroep zou moeten doen op rechtsverwerking. Rachel Hazes heeft in de periode van 2017 tot nu namelijk geen enkel bezwaar gemaakt tegen het gebruik van de naam André Hazes. Ondanks dat de termijn van 5 jaar voor de merkrechtelijke rechtsverwerking in deze zaak waarschijnlijk niet geldt, meen ik dat daarbij wel aansluiting gezocht kan worden in het kader van de algemene vorm van rechtsverwerking.
Als er al ooit sprake zou zijn geweest van inbreuk, dan acht ik een beroep op rechtsverwerking door Jr. dus niet kansloos.
Tot slot
Hoewel Rachel Hazes dus merkrechten op de naam “André Hazes” heeft, lijkt het me lastig om haar zoon het gebruik van zijn eigen naam te verbieden. Ook kan de lange periode waarin Rachel Hazes niets tegen dit gebruik heeft gedaan tot gevolg hebben dat zij daartegen nu niet meer kan optreden. Ik vind dat er juridische sterke argumenten zijn waarom Jr. de naam André Hazes kan en mag blijven gebruiken.
