Door Joe Jay de Haas | Cryptorecht | 25 september 2026 | 3 min. leestijd
Sinds 1 januari 2026 moeten cryptoplatforms in de hele EU de transacties van hun gebruikers vastleggen en melden aan de belastingdienst. Wat betekent dat voor Nederlandse cryptobezitters, en voor de bedrijven die hen bedienen?
Jarenlang bevond crypto zich fiscaal in een grijs gebied. De Belastingdienst verwachtte dat u uw bezit opgaf in box 3, maar had weinig middelen om dat te controleren. Daar kwam op 1 januari 2026 verandering in, toen de achtste wijziging van de EU-richtlijn administratieve samenwerking in werking trad: DAC8.
Wat is DAC8?
DAC8 (Richtlijn (EU) 2023/2226) breidt de automatische uitwisseling van belastinginformatie binnen de EU uit naar cryptoactiva. Het is de Europese variant van het Crypto-Asset Reporting Framework (CARF) van de OESO, dat ook buiten de EU door veel landen wordt ingevoerd. Het idee is eenvoudig: wat banken al jaren doen onder de Common Reporting Standard, moeten cryptoplatforms nu ook doen.
Wie moet rapporteren?
De verplichting geldt voor zogenoemde rapporterende cryptoactivadienstverleners. In de praktijk zijn dat exchanges, brokers en aanbieders van custodial wallets. Dit geldt ook voor platforms buiten de EU die EU-klanten bedienen; zij moeten zich in één lidstaat registreren en daar rapporteren. Self-custody wallets vallen er niet rechtstreeks onder, maar zoals hieronder blijkt, worden overboekingen naar die wallets wel gemeld.
Wat wordt er gerapporteerd?
Per gebruiker verzamelen en melden platforms:
- identiteitsgegevens, woonplaats en fiscaal identificatienummer (voor Nederlandse ingezetenen het BSN);
- per soort cryptoactivum de totale bedragen en aantallen eenheden bij omwisselingen tussen crypto en fiat, en tussen verschillende cryptoactiva onderling;
- overboekingen, waaronder overboekingen naar externe walletadressen;
- bepaalde grote retailbetalingen in crypto.
De eerste rapportages, over 2026, moeten in 2027 worden ingediend. De gegevens worden vervolgens uitgewisseld tussen de belastingdiensten van de lidstaten. Een Nederlander die een platform in Malta of Ierland gebruikt, wordt dus ook zichtbaar voor de Belastingdienst.
Wat betekent dit voor Nederlandse cryptobezitters?
Crypto wordt belast in box 3 als ‘overige bezittingen’, op basis van de waarde op 1 januari. Die regel verandert niet. Wat wel verandert, is de zichtbaarheid van uw bezit. Vanaf 2027 kan de Belastingdienst uw aangifte vergelijken met de gegevens van platforms. Bezit dat u in eerdere jaren niet heeft opgegeven, valt dan veel sneller op.
Heeft u crypto in het verleden niet aangegeven? Dan is dit een goed moment om dat te herzien. Wie zijn aangifte vrijwillig corrigeert voordat de Belastingdienst vragen stelt, staat doorgaans veel sterker dan wie afwacht.
Wat betekent dit voor cryptobedrijven?
Voor cryptoactivadienstverleners komt DAC8 bovenop de MiCA-vergunning en de Travel Rule. Platforms hebben onboardingprocessen nodig die fiscale woonplaats en identificatienummers vastleggen, systemen die rapporteerbare transacties correct registreren, en een aanpak voor gebruikers die niet meewerken. Veel platforms kunnen voortbouwen op de KYC-gegevens die zij al bewaren op grond van de antiwitwasregels, maar de fiscale velden en rapportageformats zijn nieuw.
Vooruitblik
DAC8 past in een bredere ontwikkeling: crypto wordt volledig binnen het gereguleerde financiële stelsel gebracht, zowel voor het toezicht als voor de belastingheffing. Samen met MiCA en de komende Europese antiwitwasverordening (AMLR) betekent DAC8 het einde van crypto als blinde vlek voor regelgevers.
Vragen over DAC8-compliance of uw eigen fiscale positie rond crypto? Neem contact op met ons via info@lawfox.nl .
