Crypto exit scam: wat kun je doen als je geld kwijt bent aan een nep-broker?

Door Wouter Dammers | Cryptorecht | 20 januari 2026 | 8 min. leestijd

TL;DR: Wij worden er bijna dagelijks over gebeld: crypto-oplichting. Steeds meer mensen worden slachtoffer van crypto exit scams waarbij een “broker” of “tussendienst” je geld vraagt voor blockchain-ontgrendelingskosten of asset fees. Dit is oplichting. Je kunt juridische stappen zetten: civiele schadevergoeding, strafaangifte en soms conservatoir beslag. De kans op verhaal is beperkt, maar niet nul. Hieronder lees je hoe je een exit scam herkent en wat LAWFOX voor je kan doen.

Wat is een crypto exit scam?

Een exit scam is een vorm van oplichting waarbij een frauduleuze cryptobroker of “tussendienst” je geld aanneemt onder het mom van crypto-investeringen, en vervolgens verdwijnt met je geld – of steeds meer geld vraagt voordat je kunt “opnemen”.

Zo werkt de unlock fee scam

1. Contact: Je wordt benaderd (of vindt zelf) een “broker” die belooft je geld te investeren in crypto
2. Storten: Je maakt geld over – vaak via bankoverschrijving of crypto
3. Nepschermen: Je krijgt toegang tot een dashboard met mooie grafieken en “winsten”
4. De val: Als je wilt opnemen, is er plotseling een “blockchain-probleem”, “belastingdepot” of “asset fee” van honderden tot duizenden euro’s nodig
5. Herhaling: Na betaling volgt het volgende excuus – of radiostilte

Dit patroon zien we keer op keer. Een website belooft gegarandeerde en hoge winsten via een zogenaamd ‘automatisch handelsplatform’. Nadat de consument geld of crypto’s heeft gestort, ontstaan er problemen en moet er bijgestort worden. Vervolgens verdwijnt de aanbieder en is het geld niet meer terug te halen.

Red flags: herken je dit?

• “Broker” vraagt steeds meer geld te storten voordat je kunt opnemen
• Vage excuses: “blockchain-verificatie”, “belastingdepot”, “liquiditeitsfee”
• Je kunt nooit daadwerkelijk opnemen
• Contact verloopt via WhatsApp, Telegram of onpersoonlijke kanalen
• Geen (Nederlandse!) KvK-inschrijving, geen AFM-vergunning, geen kantooradres
• Beloofde rendementen zijn onrealistisch hoog (10x in 6 maanden)

Rechtspraak bevestigt dit patroon. In ECLI:NL:RBGEL:2024:958 zien we een goed voorbeeld van hoe oplichters te werk gaan:

Verdachte had een laptop en meerdere iPads bij zich en liet [slachtoffer] met grafieken zien wat hij allemaal deed met de crypto. Verdachte liet hem zien hoe hij inlegde en wanneer hij weer uitstapte. Dit gaf [slachtoffer] een positief gevoel. [slachtoffer] zag namelijk dat de crypto flink steeg in een dag en dat het beoogde winstdoel van verdachte – twee procent – wel realistisch was. Het geheel kwam betrouwbaar en verzorgd op [slachtoffer] over.”

“Verdachte gaf tegenover aangevers aan dat hun gehele inleg zou worden gebruikt voor het aankopen van of investeren in cryptocurrency. Verdachte heeft tegen [slachtoffer] gezegd dat zijn inleg binnen twee weken tijd zou verdubbelen naar 60.000 euro.

De werkelijkheid in die zaak:

verdachte wekte de suggestie dat hij handelde in cryptocurrencies door te fingeren dat hij daytrade met de inleg om grote winsten te behalen, terwijl feitelijk uit onderzoeksgegevens blijkt dat hij één of enkele dagen aan- en verkopen van cryptocurrencies heeft verricht en vervolgens – na enkel verliezen te hebben behaald – de inleg terugstortte op zijn bankrekening voor eigen gebruik.

Op 17 januari 2022 stond er een saldo van 337.974,49 euro op de bankrekening van verdachte. Op 15 februari 2022 was dit saldo zelfs 429.566,50 euro.97 Desondanks heeft hij de inleg van aangevers niet terugbetaald en ook geen winst uitgekeerd. Hiermee geconfronteerd ter terechtzitting wist verdachte niet waarom hij dit enorme geldbedrag niet heeft aangewend om de investeerders in ieder geval hun inleg terug te betalen. Wel heeft verdachte in dit kader verklaard dat hij op 17 januari 2022 een Audi RS 7 heeft aangekocht voor een bedrag van 65.000 euro, met als doel uit te stralen dat zijn bedrijf succesvol was, zodat hij nog meer inleg zou krijgen van (nieuwe) klanten.

In die zaak was de verdachte nog bekend. De 25-jarige (inmiddels ex-)marinier is veroordeeld tot bijna twee jaar gevangenisstraf, wegens grootschalige oplichting met cryptovaluta, gewoontewitwassen en witwassen. De praktijk is weerbarstiger, en is er vaak veel onderzoek nodig naar welke partij hier aan te spreken is.

Vergunningsplicht sinds eind 2024

Vanaf 30 december 2024 moeten aanbieders van crypto-asset diensten een vergunning hebben van de AFM, of een andere Europese toezichthouder, om deze diensten te (blijven) aanbieden. Dit betekent dat elke “cryptobroker” of “tussendienst” die in Nederland opereert zonder AFM-vergunning illegaal handelt. De AFM waarschuwt actief: “Crypto’s zijn kwetsbaar voor misleiding, oplichting en manipulatie.”

Check daarom altijd: Staat de aanbieder in het AFM-register? Zo niet, blijf weg.

Juridische grondslagen voor terugvordering

Heb je toch in crypto geïnvesteerd bij een broker of tussendienst die niet in het AFM-register staat en is er sprake van de hierboven genoemde red flags? Dan zijn dit je grondslagen voor terugvordering van jouw geïnvesteerde crypto:

1. Onrechtmatige daad (art. 6:162 BW)

Art. 6:162 BW “Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden. Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt.”

Toepassing: De oplichter handelt in strijd met wettelijke plicht (AFM-vergunningsplicht) en maatschappelijke zorgvuldigheid (misleiding). Dit geeft recht op schadevergoeding.

2. Ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 BW)

Art. 6:212 BW “Hij die ongerechtvaardigd is verrijkt ten koste van een ander, is verplicht, voor zover dit redelijk is, diens schade te vergoeden tot het bedrag van zijn verrijking.”

Toepassing: De oplichter is verrijkt met jouw geld zonder rechtsgeldige titel. Je kunt terugbetaling vorderen.

3. Strafrecht: oplichting (art. 326 Sr)

Art. 326 Sr “Hij die, met het oogmerk om zich of een ander wederrechtelijk te bevoordelen, hetzij door het aannemen van een valse naam of van een valse hoedanigheid, hetzij door listige kunstgrepen, hetzij door een samenweefsel van verdichtsels, iemand beweegt tot de afgifte van enig goed, tot het verlenen van een dienst, tot het ter beschikking stellen van gegevens, tot het aangaan van een schuld of tot het teniet doen van een inschuld, wordt, als schuldig aan oplichting, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vijfde categorie.”

Toepassing: Strafaangifte levert bewijs op voor je civiele claim en kan leiden tot vervolging van de dader.

4. Winsten opeisen?

Maar op het dashboard of in de whatsapp-gesprekken heb je gezien dat jouw geïnvesteerde crypto heeft geleid tot mooie winsten. Kan je die dan niet opeisen? Die vraag krijgen we geregeld. Maar zoals nu wel duidelijk zou moeten zijn: die winsten bestaan vaak helemaal niet, en zijn onderdeel van de oplichting. Reken je dus niet rijk.

Wat kunnen de crypto-advocaten van LAWFOX voor je doen?

Stap 1: Juridische analyse en bewijsverzameling (3-4 uur)

• Analyse van alle transacties en communicatie
• Verificatie blockchain-transacties (indien crypto)
• Identificatie wederpartij: KvK, AFM-register, domeinregistratie, e.d.
• Juridische beoordeling kansen en risico’s

Stap 2: Sommatiebrief (3-4 uur)

• Formele aansprakelijkstelling
• Termijn voor terugbetaling
• Juridische onderbouwing

Stap 3: Strafaangifte (2-3 uur)

• Opstellen gedetailleerde aangifte art. 326 Sr
• Bewijsbijlagen ordenen
• Politie-contact coördineren

Stap 4: Conservatoir beslag (indien verhaal mogelijk)

• Als de dader nog traceerbare activa heeft (bankrekeningen, vastgoed, crypto, exchanges)
• Beslag voorkomt dat dader geld wegmaakt
• Vereist kort geding-achtige procedure

Stap 5: Dagvaarding en procedure

• Civiele procedure voor schadevergoeding
• Eventueel voegen als benadeelde partij in strafzaak via een strafrechtadvocaat

Kansen en risico’s: eerlijk advies

Op basis van onze ervaring in deze zaken, komt ons advies geregeld op het volgende neer:

De juridische basis is dus vaak wel sterk, maar terugkrijgen van je geld is vaak  lastig. Veel van deze “brokers” zijn lege BV’s of buitenlandse entiteiten. Toch zijn er situaties waarin verhaal lukt:

• Dader heeft nog activa in Nederland
• Dader wil reputatieschade voorkomen (grotere partijen)
• Strafrechtelijke veroordeling met ontnemingsvordering

Daar komt bij dat gerechtelijke procedures vaak kostbaar zijn, en niet altijd in verhouding staan met de geïnvesteerde bedragen. Heb je zelf het geld niet voor de inschakeling van een advocaat? Onderzoek dan of je een goede rechtsbijstandverzekering hebt die soms dekking kan bieden. Wij werken geregeld samen met rechtsbijstandverzekeraars in cryptozaken.

Wat moet je nu doen?

1. NIET BETALEN – geen “unlock fee”, “asset fee” of “belastingdepot”
2. Bewijs veiligstellen – screenshots, e-mails, bankafschriften, chatberichten
3. Contact verbreken – geen verdere communicatie met de oplichter
4. Bank informeren – meld fraude, vraag naar chargebackmogelijkheden
5. Juridisch advies – laat je zaak beoordelen voordat bewijs verdwijnt
6. Rechtsbijstand – check je rechtsbijstandverzekering en geef LAWFOX als voorkeursadvocaat op

Wil je weten of jouw zaak kans maakt? Neem contact op met LAWFOX voor een eerste beoordeling. We geven je eerlijk advies over de mogelijkheden – ook als die beperkt zijn.

Bel 013-2077107 of mail naar w.dammers@lawfox.nl

Naar blog overzicht