Door Lawfox | Intellectueel Eigendomsrecht | 22 oktober 2015 | 5 min. leestijd
22 oktober 2015 – In diverse nieuwsberichten (onder andere op nu.nl, bnr.nl, dutchcowboys.nl, bright.nl en FD.nl) las ik afgelopen dagen over mogelijke ‘boetes’ voor het kijken van films en series via streamingdienst Popcorn Time. Aanleiding was een uitspraak van Tim Kuik, Stichting BREIN, op BNR nieuwsradio.
Verschillende verhalen doen de rondte over ‘boetes’ ter hoogte van 150, 300 tot zelfs 1000 euro die aan gebruikers van Popcorn Time in onder andere Denemarken en Duitsland opgelegd zouden zijn. Een Nederlandse filmmaker zou hebben aangekondigd om ook in Nederland achter individuele Popcorn Time gebruikers aan te gaan. Wat is er nu precies aan de hand, en welk risico loop je als gebruiker van Popcorn Time?
Downloadverbod
Sinds anderhalf jaar geldt in Nederland het welbekende ‘downloadverbod‘. Tot dat moment was het in Nederland toegestaan om om films en series te downloaden uit illegale bron op basis van de zogenaamde thuiskopie-exceptie in de auteurswet. Inmiddels dus niet meer.
Popcorn Time
Popcorn Time is een streamingdienst die qua werking lijkt Netflix. Netflix heeft afspraken gemaakt met de rechthebbenden op films en series over een passende vergoeding. Popcorn Time heeft dat niet gedaan. Popcorn Time haalt kleine ‘snippertjes’ videobestanden op bij verschillende medegebruikers van de dienst, voegt deze samen, en zorgt zo dat de gebruiker binnen no time de door hem/haar gewenste video kan afspelen. En dat alles zonder dat de gebruiker daar een cent voor hoeft te betalen – en zonder de rechthebbenden op het videomateriaal daar een vergoeding voor te betalen.
De filmindustrie loopt nu tegen het probleem aan waar de muziekindustrie sinds de beginjaren van de opkomst van file-sharing (Napster, Kazaa, LimeWire anyone?) tegenaan loopt: het traditionele businessmodel wordt bedreigd, doordat hun werken eenvoudig gratis toegankelijk worden gemaakt voor het publiek.
Het zal geen verbazing wekken dat rechthebbenden bij voorkeur de aanbieders van de diensten aanpakken, maar dat aanbieders van bijvoorbeeld Popcorn Time (maar vergeet ook de bekende Torrent-downloadsite The Pirate Bay niet) zeer lastig te grijpen zijn, doordat zij gebruik maken van het wereldwijde gebrek aan rechtseenheid in combinatie met het grensoverschrijdende karakter van internet.
Boetes?
Dan dus maar achter de eindgebruiker(s) aan om ‘boetes’ op te eisen, volgt uit de mededeling van Tim Kuik op BNR Nieuwsradio. Daarvoor is allereerst nodig dat de rechthebbenden weten wie hun films of series hebben bekeken. Die informatie hoopt men nu te krijgen door achter IP-adressen aan te gaan bij Internet Service Providers, zoals Ziggo en KPN. Heeft men die informatie, dan kan men vervolgens mogelijk de partij die heeft gedownload aanschrijven.
Er bestaat evenwel in Nederland geen wettelijke basis om een boete te eisen van Popcorn Time gebruikers. Wat boetes betreft zijn er twee smaken: een overheid kan een (vooraf in de wet verankerde) boete opleggen aan een partij die een wettelijk voorschrift overtreedt. In Nederland kan het Openbaar Ministerie op basis van de auteurswet straffen (waaronder boetes) opleggen bij opzettelijke schending van auteursrecht. Die mogelijkheid heeft een filmmaatschappij niet. Het OM heeft te kennen gegeven geen individuele gebruikers te vervolgen.
De andere smaak is een tussen partijen overeengekomen boete. Partijen kunnen afspreken dat de ene partij de andere partij een boete betaalt bij schending van een bepaalde afspraak. Het moge duidelijk zijn dat er doorgaans geen afspraken zullen bestaan tussen de rechthebbende en de gebruiker, waardoor een boete ook op die grond over het algemeen niet aan de orde zal zijn.
Waar er wilde verhalen de rondte doen over torenhoge boetes, dienen die dus genuanceerd te worden. Er bestaat in Nederland geen wettelijke regeling op grond waarvan de houder van een recht op een film of serie eenzijdig boetes kan opleggen aan individuele eindgebruikers van (bijvoorbeeld) Popcorn Time.
Schadevergoeding
Wel kan er sinds inwerkingtreding van het hiervoor genoemde downloadverbod onder omstandigheden mogelijk aanspraak gemaakt worden op een schadevergoeding. Door in strijd met het downloadverbod toch te downloaden uit illegale bron, kan beargumenteerd worden dat er door de Popcorn Time gebruiker onrechtmatig wordt gehandeld jegens de rechthebbende op de film of serie, waarmee de Popcorn Time gebruiker desgevorderd gehouden is tot het vergoeden van door dit gebruik door de filmmaatschappij gelden schade.
Het is evenwel de vraag wat nu precies de omvang van schade is die de rechthebbende heeft geleden doordat iemand een film via Popcorn Time heeft bekeken. Aanknopingspunten voor het bepalen van de hoogte van de filmmaker geleden schade zouden bijvoorbeeld gezocht kunnen worden bij de vergoeding die de rechthebbende zou hebben ontvangen als de film via Netflix (dat de rechthebbende wel keurig betaalt op basis van vooraf gemaakte prijsafspraken) zou zijn bekeken. Iets zegt mij dat we het dan niet hebben over bedragen van 150, 300 of 1000 euro, maar slechts over een fractie daarvan.
Blafbrief
Hou daarom je hoofd koel, mocht je een blafbrief van een rechthebbende ontvangen waarin wordt gevraagd om betaling van een bedrag van de buitencategorie. De soep wordt waarschijnlijk niet zo heet gegeten als deze in de sommatiebrief wordt geserveerd, mits je je kaarten juist speelt. Word je geconfronteerd met een aanschrijving over jouw Popcorn Time of torrent-gebruik? Neem dan even contact met me op. Ik bekijk graag wat ik voor je kan betekenen, zonder daar meteen de hoofdprijs voor in rekening te brengen, zoals de filmmaatschappijen volgens de verhalen doen.
Contact
Onze gespecialiseerde en ervaren advocaten helpen u graag verder. Neem telefonisch contact met ons op via 013 207 7107 of per e-mail via info@lawfox.nl.
