Door Sjors van der Hoeven | Auteursrecht | 15 april 2021 | 3 min. leestijd
Bij in opdracht gemaakte ontwerpen ontstaan vaak discussies over eigendom en licenties. Vooral als partijen niets over auteursrechten (duidelijk op (één stuk) papier) regelen. Dan is de opdrachtnemer/ontwerper meestal de rechthebbende. De opdrachtgever daarentegen krijgt mogelijk automatisch een ruim gebruiksrecht/licentie. De gedachte hierachter is dat zolang de opdrachtgever voor het ontwerp betaalt, hij het mag gebruiken. In een recente uitspraak betaalde de opdrachtgever zijn facturen niet, maar mocht hij het ontwerp toch alvast gebruiken. Hieronder volgt de uitleg.
Feiten
Voor het gemak spreken we over ‘A’ de opdrachtgever en ‘B’ de opdrachtgever/ontwerper. B krijgt de opdracht om een logo te ontwerpen voor een schoenenmerk. Partijen leggen hun afspraken (over licenties) niet vast in één document, maar overleggen veel per e-mail.
B stelt in een e-mail aan A voor de ontwerpwerkzaamheden voor € 15.000,00 in opdracht te verrichten. Partijen spreken niet over licenties. B gaat alvast aan de slag en stuurt later een factuur van € 9.000,00. € 7.500,00 daarvan heeft de omschrijving ’50% starting fee’. A vermeldt vervolgens de factuur te zullen betalen.
Conflict
A betaalt zijn facturen niet voor B’s opdracht. B start een procedure en vordert betaling van de openstaande facturen. B vordert ook een verbod om het logo te gebruiken. Volgens B heeft A geen licentie voor het gebruik van het logo. Dat mag A pas na betaling van zijn facturen. Door het logo toch te gebruiken, is volgens B sprake van auteursrechtinbreuk.
Impliciete licentie
De Rechtbank oordeelt allereerst dat partijen een overeenkomst van opdracht sloten. Dit blijkt uit A’s akkoord op B’s factuur. A’s gebruik van het logo is echter geen auteursrechtinbreuk. De auteursrechten komen weliswaar aan B toe. A beschikt echter automatisch over een impliciete licentie. Dit gebruiksrecht kent geen beperkingen.
De opdracht had namelijk het doel om A het ontwerp te laten gebruiken. Daaruit volgt al een impliciete licentie. Dat A zijn facturen niet betaalde, is irrelevant. Partijen spraken namelijk geen beperkingen af. Als A het ontwerp pas na betaling van de facturen mocht gebruiken, moesten partijen dat vastleggen. Zolang partijen geen duidelijke beperkingen afspreken, krijgt A een ruim gebruiksrecht.
Wel impliciete licenties; geen impliciete voorbehouden bij opdrachten
Als partijen geen (duidelijke) afspraken maken over in opdracht gemaakte intellectuele eigendomsrechten, kan de rechter ‘Haviltexen’. Daarbij toetst de rechter welk doel partijen voor ogen hadden. Zolang de rechthebbende niet kan bewijzen dat de opdrachtnemer een beperkt gebruiksrecht heeft, wordt een ruime licentie verondersteld. De opdrachtgever mag dan het ontwerp alvast gebruiken. Zelfs als de opdrachtgever de facturen niet betaalde.
NB: het ligt mogelijk anders wanneer het ontwerp ook een model is in de zin van het modellenrecht. Als de opdrachtgever iets laat ontwerpen voor commerciële doeleinden, is hij mogelijk eigenaar van de auteursrechten en modelrechten. Dan bestaat geen discussie over de uitleg van licenties.
Slotsom
Hebt u vragen over auteursrechten of licenties? Neemt u dan contact op met onze specialisten. Onze specialisten hebben veel ervaring in geschillen over licenties (in mislukte samenwerkingen).
