Arbitrage in software geschillen is een veelvoorkomende vorm van geschilbeslechting. Arbitrage is een alternatief voor een gerechtelijke procedure en wordt wettelijk erkend als zodanig. In software- en andere IT-gerelateerde zaken wordt geregeld gearbitreerd bij de Stichting Geschiloplossing Automatisering (SGOA), Technology Arbitration & Mediation Institute (TAMI) of het Nederlands Arbitrage Instituut (NAI).
In het geval van arbitrage laten partijen hun vorderingen voorleggen aan een of meer door hen zelf aangewezen arbiter(s). Het grote voordeel daarmee is dat je de zaak kan laten beslissen door (een) deskundige(n), die thuis is/zijn in zowel de specifieke juridische aspecten als de technische feiten. Zo kan een ICT-recht gespecialiseerde advocaat bijvoorbeeld de arbitrage leiden. Een ICT’er of IT-deskundige kan de advocaat bijstaan. Of andersom uiteraard. De arbiter(s samen) horen beide partijen aan, mede aan de hand van hun schriftelijke stukken. Ze besluiten op basis daarvan en zo nodig op aanvullend onderzoek wie van de partijen gelijk heeft. Een ander voordeel aan arbitrage is dat dit doorgaans snel verloopt. Althans sneller dan een gerechtelijke procedure. Ook is de uitkomst van de arbitrage in de regel geheim. Nadeel is wel dat een arbitrage vaak (erg) duur kan uitpakken. Dit omdat partijen zelf de kosten moeten dragen van de procedure.
Arbitrage in software zaken is, gezien de vaak complexe details, vaak een goede manier om een geschil op te lossen. Een softwarerecht-gespecialiseerde advocaat en softwaremakers of -distributeurs kunnen bijvoorbeeld deel nemen aan het scheidsgerecht. Die keuze heb je zelf. Dit vaak wel aan de hand van vooraf geselecteerde personen die zijn aangesloten bij het betreffende arbitrageinstituut.
Arbitrage is pas mogelijk wanneer partijen hebben afgesproken om te gaan arbitreren. ICT-leveranciers die branchespecifieke algemenen voorwaarden hanteren zoals de ICT~Officevoorwaarden, de Nederland ICT-voorwaarden of de FENIT voorwaarden, hebben standaard een arbitrageclausule opgenomen in deze voorwaarden. In het geval van softwaregerelateerde zaken zijn deze voorwaarden geregeld van toepassing. In het onderliggende softwarecontract wordt soms anders afgesproken. Dan is bijvoorbeeld alsnog de rechtbank bevoegd om kennis te nemen van geschillen.
De ICT~Officevoorwaarden – en ook de nieuwere Nederland ICT-voorwaarden – bevatten bijvoorbeeld de volgende bepaling voor arbitrage in softwarezaken en andere zaken die voortvloeien uit de gesloten overeenkomst:
“16.2 Geschillen welke tussen leverancier en cliënt mochten ontstaan naar aanleiding van een tussen leverancier en cliënt gesloten overeenkomst dan wel naar aanleiding van nadere overeenkomsten die daarvan het gevolg zijn, worden beslecht door middel van arbitrage overeenkomstig het Arbitragereglement van de Stichting Geschillenoplossing Automatisering, statutair gevestigd te Den Haag, één en ander onverminderd het recht van elk der partijen een voorziening in arbitraal kort geding te vragen en onverminderd het recht van elk der partijen tot het treffen van conservatoire rechtsmaatregelen (zie www.sgoa.org).”
Wanneer zo’n bepaling is afgesproken is de rechtbank in principe niet bevoegd om kennis te nemen van dergelijke geschillen. Conservatoir beslag leggen (waarvoor een voorafgaand verlof van de rechtbank is vereist) is wel mogelijk, ongeacht de arbitrageclausule.
Overigens bepalen deze voorwaarden ook het geschil ook daar aanhangig mag worden gemaakt. Dit mits er nog geen arbitrage aanhangig is gemaakt en het geschil tot de bevoegdheid van de rechtbank sector Kanton behoort.
Een mediationprocedure kan, voor een arbitrage, gestart worden bij de SGOA. Dit bepalen de ICT~Officevoorwaarden. Mediation is dus ook mogelijk in softwarezaken.
Softwarebedrijven kiezen dus vaak voor arbitrage als alternatief voor een procedure bij de rechter. Partijen kiezen een eigen commissie die bestaat uit één of drie arbiters (scheidsrechters). Deze arbiters zijn vaak werkzaam in de softwarebranche.
Het arbitragecommissie (de arbiters samen) behandelt het softwareconflict verder net als een rechter. De eisende partij zal een claim in moeten dienen, en de andere partij mag daarop reageren met een verweer en mogelijk ook een eigen claim. Daarna kunnen partijen soms op elkaar reageren, of volgt er een zitting waar partijen hun standpunten nog eens kunnen toelichten en vragen van de arbiters kunnen beantwoorden. Ook kan er nader onderzoek worden ingelast, zoals het horen van deskundigen of getuigen, of kan de betreffende software worden onderzocht.
Zodra het onderzoek is geëindigd kunnen de arbiters een beslissing nemen. De arbiters kunnen de beslissing nemen als ware een rechter (dus op basis van wettelijke gronden), of op basis van redelijkheid. Die beslissing heet ook wel een arbitraal vonnis. De griffie van de rechtbank legt het vonnis vast. Dit vonnis is bindend voor beide partijen. Het vonnis kan bijvoorbeeld zien op toe- of afwijzing van een betaling van een bedrag, of bijvoorbeeld om een tekortkoming te herstellen.
Indien een partij het niet eens is met een vonnis van de rechter, staat vaak de mogelijkheid van hoger beroep open. In arbitragezaken is dat niet altijd het geval: vaak bepalen de arbitrageregels dat hoger beroep niet mogelijk is, tenzij dat is afgesproken. In uitzonderlijke gevallen is het mogelijk de rechter vernietiging van het vonnis te verzoeken.
Software geschillen, zoals ten aanzien van (inbreuken op) auteursrechten, onbetaalde facturen, gebrekkige onderhoudswerkzaamheden, onvoltooide ontwikkelwerkzaamheden, overdracht van broncode, uitvallen van servers, en uitvoering van beheer kunnen dus niet alleen voor de rechter worden voorgelegd, maar ook bij gespecialiseerde arbiters. Softwarerecht experts, IT-deskundigen en andere partijen uit de informaticasector kunnen dan een oordeel vellen over de vorderingen. Hoewel de kosten van een arbitrageprocedure vaak hoog zijn, is de inzet van een IT-deskundige minder vaak nodig dan in gerechtelijke procedures, waardoor e.e.a. relatief gezien wel eens mee valt. Bovendien zijn de voordelen van expertise, snelheid en vertrouwelijkheid vaak van extra waarde.
De advocaten van LAWFOX hebben ruime ervaring met arbitrage- en mediationzaken in IT. Ze procederen regelmatig bij de SGOA, voeren SIDN-procedures, en ze zijn nauw betrokken bij TAMI. Ook met internationale arbitrage-instituten zijn de advocaten van LAWFOX bekend. Vul onderstaand contactformulier in, voor een vrijblijvende afspraak.
9.4 / 10 87 reviews