Door | Intellectueel Eigendomsrecht | 10 juni 2020 | 5 min. leestijd
De beschrijvende handelsnaam, die ken je waarschijnlijk wel. Veel ondernemingen hanteren een handelsnaam die in meer of mindere mate beschrijft waar de onderneming zich mee bezighoudt. Logisch ook, een willekeurige cijfer-/lettercombinatie is commercieel ietwat minder aantrekkelijk.
De vraag die rijst is dan wel: kan je met die handelsnaam iemand anders ervan weerhouden om dezelfde beschrijvende handelsnaam te gebruiken? Simpel voorbeeld: mag ‘De Bakker’ (als naam voor een bakkerij), een andere ‘De Bakker’ aanspreken op handelsnaaminbreuk? Het onderbuikgevoel geeft vermoedelijk aan van niet: moet het iedereen niet vrij staan om het woord Bakker te gebruiken voor een bakkerij? Toch zijn er ook situaties denkbaar die minder duidelijk zijn.
De vraag onder welke omstandigheden een onderneming met een beschrijvende handelsnaam kan optreden tegen gebruik van dezelfde handelsnaam is in de rechtspraak nog niet uitgekristalliseerd. In juni 2019 stelde het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden daarom vragen van uitleg aan de Hoge Raad. Onlangs bleek dat partijen de zaak hebben geschikt, waardoor de rechter niet langer om een oordeel wordt gevraagd. Desondanks besluit de Hoge Raad dat de vragen toch zullen worden beantwoord. Wat zouden gevolgen kunnen zijn? In deze blog lees je het.
Wanneer is een handelsnaam beschermd?
Zodra een onderneming wordt gedreven onder een bepaalde handelsnaam, is die handelsnaam beschermd.
Zie daarvoor de Handelsnaamwet:
“Onder handelsnaam verstaat deze wet de naam waaronder een onderneming wordt gedreven.”
De handelsnaam hoeft dus niet geregistreerd te worden (bijvoorbeeld in het KvK-register) om beschermd te worden door de Handelsnaamwet. Een en dezelfde onderneming kan bovendien meerdere handelsnamen hebben.
Inbreuk?
In de Handelsnaamwet (artikel 5) staat dat er kan worden opgetreden tegen een identieke handelsnaam of tegen een handelsnaam die in geringe mate afwijkt van de oudere handelsnaam.
Daarbij geldt wel een belangrijk vereiste: er is pas sprake van inbreuk als er bij het publiek verwarring te duchten is tussen de twee ondernemingen, gelet op de aard van de beide ondernemingen en de plaats waar zij gevestigd zijn.
Wat als de handelsnaam beschrijvend is?
Ook een beschrijvende handelsnaam kan beschermd zijn. Of er extra vereisten gelden als een onderneming zijn beschrijvende handelsnaam in stelling wil brengen jegens een onderneming die dezelfde naam gebruikt – en zo ja, welke –, is alleen nog niet duidelijk.
Vragen aan de Hoge Raad
Het Hof Arnhem-Leeuwarden heeft om die reden aan de Hoge Raad gevraagd om hier duidelijkheid over te geven.
Eerder oordeelde de Hoge Raad al dat er bij beschrijvende domeinnamen in ieder geval wél extra vereisten gelden (arrest Artiestenverloning), maar volgens het Hof is het nog onduidelijk of dit ook geldt bij beschrijvende handelsnamen.
Het Hof stelt daarom de volgende prejudiciële vragen:
-
“Gelden bij de toepassing van artikel 5 Handelsnaamwet nadere, niet in dat artikel genoemde vereisten indien de ingeroepen oudere handelsnaam (in meer of mindere mate) beschrijvend is of onderscheidend vermogen mist, zoals bijvoorbeeld de aanwezigheid van bijkomende omstandigheden (in aanvulling op verwarringsgevaar) in geval van een louter beschrijvende handelsnaam?
-
Indien geen nadere vereisten gelden zoals onder (1) bedoeld, hoe dienen dan het (in meer of mindere mate) beschrijvende of niet onderscheidende karakter van de ingeroepen handelsnaam, en het algemene belang dat beschrijvende aanduidingen door een ieder vrij kunnen worden gebruikt, te worden betrokken in de toepassing van artikel 5 Handelsnaamwet?”
De Hoge Raad gaat de vragen toch beantwoorden, ondanks schikking
Onlangs bleek dat partijen de zaak waarin de vragen werden gesteld hebben geschikt, wat betekent dat partijen onderling een regeling hebben getroffen. Er wordt door partijen dus niet langer om een oordeel van de Hoge Raad gevraagd.
De Hoge Raad heeft echter besloten om deze vragen toch te gaan beantwoorden:
“De Hoge Raad heeft echter besloten de vragen in het algemeen belang toch te zullen beantwoorden. Die beantwoording kan van belang zijn voor de beslissing in toekomstige zaken. (…)
Na 1 juli zal de procureur-generaal een advies in de zaak uitbrengen (een zogenoemde conclusie). Daarna zal de Hoge Raad uitspraak doen en in die uitspraak de vragen beantwoorden.”
Gevolgen
Het oordeel van de Hoge Raad laat dus nog even op zich wachten. Mocht de Hoge Raad oordelen dat er inderdaad extra vereisten gelden voor handhaving op basis van een beschrijvende handelsnaam, dan betekent dit dat een louter beschrijvende handelsnaam weinig bescherming biedt. In dat geval is het aan te raden om voor een handelsnaam te kiezen die niet (in zijn geheel) beschrijvend is.
Als toch voor een beschrijvende handelsnaam wordt gekozen, dan kan worden overwogen om ook een beeldmerk te deponeren, zodat het logo in ieder geval wel bescherming toekomt. Daarbij zij opgemerkt dat beschrijvende woorden niet als woordmerk kunnen worden beschermd; alleen een logo (beeldmerk) – dus inclusief (opvallende) grafische elementen – kan mogelijk als merk worden gedeponeerd.
Wat de Hoge Raad gaat oordelen weten we helaas voorlopig nog niet.
UPDATE
Op 19 februari 2021 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan. Kort gezegd komt het oordeel erop neer dat er geen bijkomende omstandigheden zijn vereist. De Hoge Raad oordeelt:
Aan het algemene belang dat aanduidingen die beschrijvend zijn voor de aard van een onderneming of van de door haar geleverde waren of diensten, door een ieder vrij moeten kunnen worden gebruikt, kan in voldoende mate recht worden gedaan door dat belang te betrekken bij de beoordeling van de vraag of en, zo ja, in hoeverre, bij het relevante publiek (directe of indirecte) verwarring te duchten is. Bij die beoordeling moeten alle omstandigheden van het geval in aanmerking worden genomen, waaronder de mate van – intrinsiek aan de naam verbonden of door bekendheid bij het publiek verworven – onderscheidend vermogen van de oudere handelsnaam.
Zelf hulp nodig? Mocht je vragen hebben over over de bescherming van je naam of het deponeren van een merk, neem dan gerust contact met ons op.
