Door Wouter Dammers | Open Source Recht | 3 juni 2025 | 4 min. leestijd
Op 3 juni 2025 stemde de Industriecommissie van het Europees Parlement over een belangrijk rapport over Europese technologische soevereiniteit en digitale infrastructuur. Een kernpunt in dit rapport is de rol van “Free Software“, ook wel bekend als “open source“. Hoewel het rapport de noodzaak en voordelen van een “Open Source first”-beleid erkent, ontbreken concrete maatregelen. Wat betekent deze ontwikkeling specifiek voor softwareleveranciers?
Open source leidt tot minder afhankelijkheid en meer innovatie
De kern van het rapport is de wens van de Europese Unie om minder afhankelijk te worden van dominante technologieleveranciers. De Industriecommissie (voluit: European Parliament Committee on Industry, Research and Energy, en kortweg: ITRE) benadrukt dat een focus op open source een oplossing kan bieden voor de sterke afhankelijkheid van specifieke leveranciers (“vendor lock-ins“). Hiermee wil ze een meer competitieve en innovatieve digitale infrastructuur creëren.
Dit sluit aan bij de roep om “Public Money? Public Code!” van de Free Software Foundation Europe (FSFE). Het idee is helder: als de overheid investeert in software met publiek geld, dan moet de broncode ook publiek toegankelijk zijn.
Open source biedt kansen voor uw bedrijfsstrategie
Deze ontwikkeling kan op verschillende manieren uw bedrijfsstrategie en marktkansen beïnvloeden:
- Nieuwe marktsegmenten: Een sterker wordende focus op open source door overheidsinstanties (ook al ontbreken nu nog concrete maatregelen) kan leiden tot nieuwe aanbestedingen en projecten waar open source-expertise vereist is. Dit kan een kans zijn om uw diensten en oplossingen aan een breder publiek aan te bieden.
- Interoperabiliteit als USP: De nadruk op interoperabele oplossingen in het rapport kan een concurrentievoordeel bieden voor softwareleveranciers die producten ontwikkelen die naadloos met andere systemen kunnen integreren, vaak een kenmerk van open source-gebaseerde oplossingen.
- Innovatie en samenwerking: De aard van open source stimuleert samenwerking en het delen van kennis binnen de ontwikkelgemeenschap. Dit kan leiden tot snellere innovatie en de ontwikkeling van geavanceerdere softwareoplossingen waar uw bedrijf van kan profiteren, zowel in de ontwikkeling als in de integratie van bestaande open source componenten.
- Transparantie en vertrouwen: In een markt waar dataveiligheid en transparantie steeds belangrijker worden, kan het aanbieden van open source-alternatieven of het integreren van open source-beginselen in uw producten het vertrouwen van klanten vergroten, met name bij overheidsinstanties en organisaties die strenge eisen stellen aan de controleerbaarheid van hun software.
- Potentiële verschuiving in aanbestedingen: Hoewel concrete maatregelen nog uitblijven, is de intentie van het Europees Parlement duidelijk. Softwareleveranciers die zich nu al positioneren met expertise in open source en interoperabele oplossingen, kunnen in de toekomst een voorsprong hebben bij aanbestedingstrajecten.
Nog geen concreet “open source first” beleid
Het rapport van de Industriecommissie noemt tal van voordelen, maar mist concrete maatregelen en vereisten. Dit betekent dat de daadwerkelijke implementatie van een “open source first”-beleid nog onzeker is. Voor softwareleveranciers betekent dit dat:
- De timing van verschuivingen onduidelijk is: Het is nog niet helder wanneer en in welke mate overheidsinstanties daadwerkelijk hun inkoopbeleid zullen aanpassen.
- Expertise in open source essentieel wordt: Om te profiteren van potentiële kansen is het belangrijk om de expertise binnen uw organisatie op het gebied van open source-ontwikkeling, -implementatie en -onderhoud te versterken.
- De focus op kwaliteit en support blijft: Ook bij open source-oplossingen blijven kwaliteit, betrouwbaarheid en professionele support cruciale factoren voor klanten.
Advies over open source
Hoewel de concrete gevolgen van dit rapport nog moeten blijken, is de richting die het Europees Parlement inslaat duidelijk: een grotere nadruk op technologische onafhankelijkheid en de potentiële rol van open source hierin. Voor softwareleveranciers is het nu van belang om deze ontwikkelingen te volgen, de eigen strategie te heroverwegen en te onderzoeken hoe open source-beginselen en -technologieën nieuwe kansen kunnen bieden en hoe uw bedrijf zich kan voorbereiden op een mogelijk veranderend landschap in de software-inkoop.
LAWFOX Advocaten volgt deze ontwikkelingen op het snijvlak van technologie en regulering nauwlettend. IT-advocaat Wouter Dammers is specialist op het gebied van open source en kan u als softwareleverancier (of -afnemer) adviseren over de juridische en strategische implicaties van deze verschuivingen.
