Door Wouter Dammers | Cryptorecht | 4 februari 2022 | 3 min. leestijd
Op 2 februari 2022 verscheen in Trouw het artikel “Zo anoniem is een illegale bitcoin niet”. Daarin staat de vraag centraal hoe het opsporingsdiensten lukt om bitcoins af te pakken, terwijl criminelen cryptomunten in het algemeen wel als anoniem ‘ervaren’. Trouw heeft mij geïnterviewd hoe dat zit. Ik leg uit dat betalingen met cryptomunten helemaal niet zo anoniem zijn als vaak wordt gedacht:
“Toch heeft Wouter Dammers, ICT-advocaat van LawFox, wel een idee van hoe zoiets zal gaan. Want helemaal anoniem zijn betalingen met cryptomunten niet.
“Dat is een mythe”, legt hij uit. “Als je bitcoins wilt houden, heb je daar een digitale portemonnee voor nodig, een ‘wallet’. Die heeft een unieke code waarnaar mensen bitcoins kunnen overmaken.” Een soort bankrekeningnummer. En dat is publiek, anders kan niemand er iets op storten.
Het anonieme van cryptovaluta is dat alleen de gebruiker daarnaast nog een private sleutel heeft. “Je kunt het vergelijken met een bankrekeningnummer en de pincode van je bankpasje: de rekening is publiek bekend, maar om daar ook echt mee te betalen heb je je pincode nodig. Daarmee laat je zien dat je eigenaar bent.”
Anoniem? In zekere zin is dit alles veel méér openbaar dan gewoon betalingsverkeer. Bij een gewone bank kan alleen een bankmedewerker zien dat er geld van de ene naar de andere bankrekening is gelopen. In de blockchain, een soort openbaar kasboek waarop de bitcoin en andere digitale munten zijn gebaseerd, is een transactie tussen twee partijen voor iedere geïnteresseerde zichtbaar.”
De anonimiteit zit echter in de koppeling tussen de wallet en de houder daarvan:
Probleem is dat die opsporingsambtenaar niet zomaar ziet wie er achter de wallet zit. Wat dat betreft zijn bitcoins en andere munten wél erg anoniem. Daar is sinds anderhalf jaar een soort oplossing voor. Nederlandse cryptobedrijven die handel in bitcoins mogelijk maken, zijn nu verplicht om al hun klanten te verifiëren. Zij moeten van alle door hen gefaciliteerde wallets weten wie erachter zit, en naam en rugnummer eisen van de ‘rekeninghouders’.
En als justitie die informatie opvraagt bij zulke bedrijven, ook in andere EU-landen, dan moeten die bedrijven daar volgens Europese anti-witwasrichtlijnen aan meewerken, zegt Dammers van LawFox. Waterdicht is die klant-verificatie niet. Zo huren criminelen soms mensen in op wier naam de wallet dan staat, en laten diegene zich identificeren als het cryptobedrijf daar om vraagt.
Advocaat anti-witwasmaatregelen cryptovaluta
Meer weten over AMLD5, KYC of andere verplichtingen die op aanbieders van wallets of cryptowisseldiensten kunnen rusten? Bel of mail de gespecialiseerde crypto-advocaten van LAWFOX gerust. 013-2077107 of info@lawfox.nl
