Door | Onrechtmatige daad | 3 december 2021 | 5 min. leestijd
We snappen allemaal dat het niet is toegestaan om valse vouchers te verkopen. Maar als iemand dat toch doet, wat kan je daar dan tegen doen en op grond waarvan?
De kantonrechter van de Rechtbank Gelderland oordeelde onlangs over valse vouchers voor pretpark Koningin Julianatoren, kortweg Julianatoren. Volgens de kantonrechter heeft gedaagde (de naam is onbekend) onrechtmatig gehandeld. Gedaagde wordt veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding. Hieronder leg ik kort uit wat er precies aan de hand was en wat de kantonrechter geoordeeld heeft.
De feiten uit het vonnis
Julianatoren is een bekend pretpark. Bezoekers kunnen onder meer zogenaamde gezinsvouchers als toegangsbewijs kopen. Bij het inleveren van de voucher wordt een gezinsabonnement geactiveerd, waarmee een gezin voor een seizoen kosteloos toegang heeft tot het pretpark. In 2019 kostte een dergelijke voucher 237,- euro.
Julianatoren heeft geconstateerd dat er via marktplaats.nl vervalste gezinsvouchers zijn aangeboden voor 140,-, 150,- en 160,- euro. Toen duidelijk werd wie er achter het relevante account zat, is aangifte gedaan bij de politie en is er een melding gemaakt bij Fraudehelpdesk.nl
In 2019 meldden zich mensen bij Julianatoren met valse vouchers. Julianatoren heeft (een deel van) de bezoekers gevraagd om zelf aangifte te doen en heeft hen alsnog een geldige voucher gegeven.
Verder is nog relevant dat er in april 2019 door het tv-programma Tros Opgelicht aandacht is besteed aan deze kwestie.
De vorderingen van Julianatoren
Julianatoren vordert dat gedaagde wordt veroordeeld om:
- een bedrag te betalen ter compensatie van reputatieschade, tijdsbesteding, gecompenseerde vouchers en kosten;
- rekening en verantwoording af te leggen omtrent onder meer de verkochte vouchers en de prijs.
Julianatoren legt hieraan ten grondslag dat gedaagde in strijd heeft gehandeld met hetgeen volgens het ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt en daarmee onrechtmatig heeft gehandeld. Daarnaast is sprake van inbreuk op het auteursrecht op (de afbeeldingen op) de vouchers, zo stelt Julianatoren.
De beoordeling
Onrechtmatig gehandeld door betrokken te zijn bij de verkoop van valse vouchers?
In het vonnis staat vervolgens dat gedaagde heeft verklaard dat hij de vouchers in opdracht van iemand verkocht, en dat deze opdrachtgever de vouchers kocht van een vriendin die bij Julianatoren zou werken. Gedaagde kreeg de vouchers van deze opdrachtgever, waarna hij ze onder een valse naam op markplaats.nl verkocht. Na de verkoop kreeg hij per voucher een betaling van de opdrachtgever.
Het staat niet ter discussie dat gedaagde de vouchers heeft verkocht. De gebruikte namen, het bankrekeningnummer, het telefoonnummer en de locatie waar de vouchers konden worden opgehaald zijn allemaal te herleiden tot gedaagde.
Uit het verweer van gedaagde leidt de kantonrechter af dat hij meent dat hij niet wist dat de vouchers vals waren. Dat standpunt acht de rechter, gezien de omstandigheden, ongeloofwaardig.
Volgens de rechter is in voldoende mate komen vast te staan dat gedaagde betrokken was bij stelselmatige verkoop van valse vouchers via marktplaats.nl. Daarmee heeft gedaagde onrechtmatig gehandeld jegens Julianatoren.
Onrechtmatig gehandeld door inbreuk te maken op het auteursrecht van Julianatoren?
De vouchers van Julianatoren zijn bovendien auteursrechtelijk beschermd (gedaagde heeft dit niet weersproken). De vouchers worden gemaakt op speciaal papier, inclusief bepaalde kleuren en het logo van Julianatoren. Ook staat op iedere voucher de natte handtekening van de directeur van het pretpark. In het vonnis staat niet expliciet waarom, maar de vervalste vouchers maken inbreuk op deze beschermde werken.
Gedaagde heeft gesteld dat zijn handelen niet aan hem kan worden toegerekend, maar heeft dit niet onderbouwd. Zijn beroep op het ontbreken van causaal verband tussen zijn handelen en de schade wordt ook verworpen. Een beroep op artikel 6:163 BW (waaruit volgt dat de overtreden norm de strekking moet hebben de benadeelde in het geschonden belang te beschermen) slaagt evenmin.
Kortom: gedaagde heeft onrechtmatig gehandeld en moet een schadevergoeding betalen.
Welke schade komt voor vergoeding in aanmerking?
Vergoeding vouchers door Julianatoren
Julianatoren vordert primair vergoeding voor het uitgeven van 50 vouchers, waarbij wordt uitgegaan van 25 vouchers per jaar. Er zijn er geen vouchers meer vergoed nadat het programma Tros Opgelicht aandacht had besteed aan de kwestie.
Julianatoren geeft aan dat zij de vouchers volledig heeft vergoed, omdat er gezinnen met huilende kinderen en boze ouders aan de kassa stonden, omringd door vele andere bezoekers. Volgens gedaagde had Julianatoren ook bijvoorbeeld (goedkopere) dagkaarten kunnen geven.
De kantonrechter oordeelt dat Julianatoren niet gehouden was om de kopers van de valse vouchers volledig schadeloos te stellen. De rechter is van oordeel dat een bedrag van 150,- euro per valse voucher toewijsbaar is, wat neerkomt op 50*150 euro (en dus niet: 50*237,- euro).
Tijdsbesteding
Voor tijdsbesteding is een bedrag van 875,- euro toewijsbaar (35 euro als uurtarief * 1 uur per gezin * 25 gezinnen) plus 140,- euro voor de tijd die nodig was voor de aangifte. Daarnaast wordt een bedrag van 875,- euro toegewezen voor de tijd die besteed is aan het contact met het programma Tros Opgelicht, plus een bedrag van 1400,- euro aan overheadkosten (administratiekosten, kosten overleg en inwinnen juridisch advies).
Reputatieschade
Voor reputatieschade wordt een bedrag van 2000,- euro toegewezen. In dat kader heeft Julianatoren onderbouwd dat er nog steeds diverse berichten over valse vouchers naar voren komen.
Matiging
Een beroep van gedaagde op matiging slaagt niet. Gedaagde heeft niet onderbouwd dat er omstandigheden zijn die maken dat hij van de verplichting tot de betaling van de schade moet worden bevrijd. Gedaagde heeft ook niet bewezen dat hij zou moeten rondkomen van een bijstandsuitkering.
Kosten
Gedaagde wordt tot slot veroordeeld in de buitengerechtelijke kosten en proceskosten. De veroordeling in de proceskosten verloopt deels via het puntensysteem van het zogeheten liquidatietarief, wat uitkomt op € 89,27 aan dagvaardingskosten, € 1.013,00 aan griffierecht en € 746,00 (2 punten x € 373,00) aan salaris voor de gemachtigde.
Conclusie
In dit geval had Julianatoren niet alleen aangifte gedaan, maar is zij ook een (civiele) zaak begonnen tegen gedaagde. Met succes: gedaagde moet een flink schadebedrag betalen en de kosten vergoeden.
